SˇmalÝa sagan,


SËMAL═A
SAGAN

.

.

UtanrÝkisrnt.

Booking.com

Landk÷nnun og fyrstu vi­skiptin vi­ innfŠdda.  Nor­ur- og austurstrendur SˇmalÝu hafa veri­ opnar fyrir umheiminum um aldir vegna nßlŠg­ar e■ݡpska innlandsins, ArabÝu og ˙tflutnings ver­mŠts g˙mmÝs, str˙tsfja­ra, hreinsa­s smj÷rs (ghee) og annarra dřraafur­a auk ■rŠla.  Ůessir landshlutar voru lÝklega hluti af landi ilmefna og reykelsis, Punt, sem er minnst ß Ý fornum, egypzkum heimildum.  ┴ aldabilinu 600-1000 komu arabÝskir og persneskir kaupmenn sÚr vÝ­a fyrir vi­ Adenflˇa og Indlandshafi­.  Margir arabÝskir landfrŠ­ingar gßtu ■essara verzlunarsta­a og furstadŠmanna, sem ■rˇu­ust Ý framhaldinu en ■eir minntust lÝti­ ß innlandi­.

NßkvŠm k÷nnun
landsins hˇfst ekki fyrr en a­ Bretar h÷f­u lagt Aden undir sig ßri­ 1839 og samkeppni hˇfst milli ■eirra, Frakka og ═tala um Ýt÷k Ý SˇmalÝu.  Ůegar Richard Burton var a­ kanna landi­ Ý nor­vesturßtt Ý frŠgri fer­ sinni frß Berbera til Harer ßri­ 1854, var John Hannig Speke ß fer­alagi me­fram Makhir-str÷ndinni Ý nor­austurhlutanum.  Charles Guillain, skipstjˇri briggskipsins Duceouedid, var ß ■essum slˇ­um ß ßrunum 1846-48 og sigldi einnig su­ur eftir Indlandshafsstr÷ndinni og fˇr Ý land vi­ Mogadishu, Marka og Baraawe, ■ar sem hann fˇr nokkurn sp÷l inn Ý landi­ og safna­i ver­mŠtum land- og mannfrŠ­ilegum upplřsingum.  ┴ri­ 1865 sigldi ■řzki landk÷nnu­urinn Carl Claus, barˇn af der Decken, alla lei­ til Baardheere upp Jubba-fljˇti­ ß litla gufubßtnum Welf, sem stranda­i Ý fl˙­um ofan borgarinnar.  Sˇmalar drßpu Carl en miki­ af upplřsingunum, sem lei­angur hans safna­i komst til skila.

Fer­ir inn Ý landi­ ┴ri­ 1883 fˇr hˇpur Englendinga Ý lei­angur inn Ý land frß Berbera til Shabeelle (F.L. og W.D. James, G.P.V. Aylmer og E. Lort÷Phillips)  og ß ßrunum 1886-92 k÷nnu­u H.G.C. og E.J.E. Spayne landi­ milli Strandar og Shabeelle auk ■ess a­ komast ßlei­is austur til Nugaal-dals.  ┴ ßrunum 1894-95 kanna­i A. Donaldson_Smith a­alvatnasvŠ­i Shabeelle Ý E■ݡpÝu.  Hann komst a­ Rudolfvatni og sigldi a­ lokum ni­ur Tanafljˇti­ til strandar Ý Kenja.  ┴ri­ 1891 fer­a­ist ═talinn Luigi Robecchi-Bricchetti frß Mogadishu til Hobyo og fˇr sÝ­an yfir Ogaden til Berbera.  Um svipa­ leyti var annar ═tali, Vittorio Bottego, skiptstjˇri, s÷mu slˇ­um.  ┴ 20. ÷ld fˇru margir stˇrir rannsˇknarhˇpar um landi­, ■ˇ einkum ß brezka verndarsvŠ­inu (J.A. Hunt 1944-50) og mestur hluti landsins var kortlag­ur eftir loftmyndum.

Fyrir skiptinguna.  Fˇlki­ vi­ str÷ndina og inni Ý landi
.  Saga hom-fˇlksins Ý AfrÝku einkenndist af tveimur veigamiklum ■ßttum, ˙t■ensla Sˇmala til su­urs frß Adenflˇa og uppbygging arabÝskra og persneskra m˙slimalandnema Ý borgum, sem myndu­u hring verzlunarsta­a allt frß 10. ÷ld.  Ůß ■egar haf­i islam skoti­ traustum rˇtum Ý nor­urhafnarborgunum Seylac (Zeila) og Berbera og Ý Marka, Baraawe og Mogadishu vi­ Indlandshaf.  ŮŠr voru mi­st÷­var fj÷rugs vi­skiptalÝfs me­ samb÷nd alla lei­ austur til KÝna.  Fyrstu lei­angrar ˙tlendinga inn Ý landi­ hÚldu af sta­ frß ■essum borgum, einkum hinum nyr­ri.

LÝklega bjuggu sˇmalskir hir­ingjar ß svŠ­unum frß str÷nd Adenflˇa inn Ý land ß 10. ÷ld og sunnar og vestar bjuggu řmsir Šttbßlkar oromo-manna, sem voru komnir ■anga­ frß hef­bundnum heimkynnum sÝnum Ý Su­vestur-E■ݡpÝu.  Sunnan ■essara cushi-mŠlandi Sˇmala og oromo-manna bjuggu bantu-Šttbßlkar ß frjˇs÷mum svŠ­um (Berberi) milli Shabeelle og Jubba-fljˇtanna, sumpart me­ fasta b˙setu Ý Nyika-bandalaginu me­ fornu h÷fu­borgina Shungwaya.  Leifar afkomenda ■eirra (zani ß arabÝsku) lifa enn ■ß Ý ■essum landshluta en flestir ■eirra b˙a me­al bantu-manna ß str÷ndinni.  Pokomo-menn b˙a me­fram Tanafljˇti Ý Nor­ur-Kenja.  Ínnur skyld en minni bygg­ forfe­ra hinna dreif­u vei­imanna Ý Nor­ur-Kenja og Su­ur-SˇmalÝu, wa-ribi e­a wa-boni, Šttbßlka, sem hafa svipa­ ˙tlit og san-fˇlki­ annars sta­ar Ý AfrÝku.

Sjˇrßn.  Allt frß upphafi 10. ßratugar 20. aldar hafa sjˇrßn undan str÷ndum landsins veri­ ˇgn vi­ skip ß al■jˇ­legum siglingalei­um.  Margar al■jˇ­astofnanir lřstu ßhyggjum frß ßrinu 2005, enda mannslÝf Ý hŠttu og kostna­ur ˇx.  SjˇrŠningjarnir hafa Švinlega krafizt lausnargjalds fyrir skipin, sem ■eim hefur tekizt a­ rŠna og fŠra inn fyrir landhelgi SˇmalÝu.  ┴ ■essu tÝmabili var landi­ nokkurn veginn stjˇrnlaust og erjur miklar milli stˇrra og smßrra hˇpa innanlands.  FßtŠkt og ÷rbirg­ gÝfurleg og margir sßu leik ß bor­i me­ sjˇrßnum.  Skip sigldu helzt ekki um Adenflˇa ßn herskipafylgdar.  Mj÷g drˇ ˙r ßrangri sjˇrŠningjanna og margir voru handteknir og sumir voru sendir til a­ sŠta dˇma fyrir afbrot sÝn til landa, sem leyfa ekki dau­arefsingu.  Íryggisrß­ Sameinu­u ■jˇ­anna ßlykta­i hinn 7. oktˇber 2008, a­ ■jˇ­ir me­ herskip ß svŠ­inu skyldu leita og elta uppi skip sjˇrŠningjanna.  Ůjˇ­um heims hefur veri­ ˇheimilt a­ selja Sˇm÷lum vopn sÝ­an 1992.

 TIL BAKA     Fer­aheimur - Gar­astrŠti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir            HEIM