Alaska sagan BandarÝkin,
Flag of United States


ALASKA
SAGAN

.

.

UtanrÝkisrnt.

Booking.com

┴ri­ 1724 fˇr Vitus Bering, danskur h÷fu­sma­ur Ý R˙ssaher, a­ skipun PÚturs R˙ssakeisara a­ kanna l÷ndin austan SÝberÝu.  ═ ÷­rum lei­angri sÝnum ßri­ 1741 fˇr hann til meginlands Alaska og lřsti ■a­ yfirrß­asvŠ­i R˙ssa.  Hann dˇ ß heimlei­inni en hluti lei­angursmanna komst til baka.  S÷gur ■eirra um gnˇtt pelsdřra řtti undir vei­imenn og h÷ndlara a­ kanna nřjar slˇ­ir.

R˙ssneskir skinnakaupmenn komu sÚr fyrst fyrir vi­ Three Sains flˇann ß Kodiakeyju ßri­ 1784.  InnfŠddir voru snu­a­ir, misnota­ir og myrtir Ý stˇrhˇpum.  Pelsdřrum ß lß­i og legi var slßtra­ Ý unnv÷rpum.  SŠotri var nŠstum ˙trřmt.  Ëgnar÷ldin minnka­i, ■egar Pßll keisari rÚ­i R˙ssnesk-amerÝska fÚlagi­ til a­ stjˇrna nřlendunum.  Alexander Baranow, sem var forstjˇri ■ess Ý 19 ßr, stjˇrna­i R˙ssnesku AmerÝku eins og keisari. Eftir a­ hˇpur tlingit indÝßna jafna­i nřlendunni Mikhailovsk vi­ j÷r­ ßri­ 1802 hefndu nřlendub˙ar sÝn me­ ■vÝ a­ ey­ileggja ■orp innfŠddra og stofna New Archangel (n˙ Sitka) ■ar sem ■a­ var.  Ůar setti R˙ssnesk-amerÝska fÚlagi­ upp h÷fu­st÷­var sÝnar sÝ­ar og bŠrinn var­ h÷fu­borg nřlendunnar.  H˙n var stundum k÷llu­ ParÝs Kyrrahafsins og breyttist Ý skrautlegasta, konunglega sta­ AmerÝku.  Hinar m÷rgu r˙ssnesku rÚtttr˙na­arkirkjur me­ lauklaga turnum eru frß ■essum tÝma.

R˙ssar reyndu a­ selja BandarÝkjam÷nnum Alaska ßri­ 1855.  Samkeppnin vi­ BNA og Breta haf­i gert R˙ssnesk-amerÝska fÚlagi­ ˇar­bŠrt og ■ßtttaka R˙ssa Ý KrÝmstrÝ­inu ger­i st÷­u R˙ssa Ý Alaska ˇtrygga.  Samningurinn um s÷lu Alaska til BNA var undirrita­ur ßri­ 1867 a­ kr÷fu innanrÝkisrß­herra BNA, William H. Seward, Ý forsetatÝ­ Andrew Johnson.  Ver­i­ var 7,2 milljˇnir dollara.  Charles Sumner studdi ■essar rß­ager­ir Ý ÷ldungadeildinni og lag­i til a­ landi­ yr­i nefnt Alaska.  Landi­ komst undir stjˇrn BNA 18. oktober 1867.

Efasemdamenn Ý BNA k÷llu­u Alaska äHeimsku Sewardsö og äKŠliskßpinn hans Sewardsö.  Landherinn, fjßrmßlarß­uneyti­ og sjˇherinn sßu um stjˇrn landsins til skiptis.  Engin kj÷rin stjˇrn var vi­ lř­i fram til 1884, ■egar Alaska var­ hÚra­i og stjˇrna­ Ý anda laga Oregonfylkis.

Skßlm÷ld hˇfst, ■egar hi­ litrÝka gullŠ­i grˇf um sig vi­ gullfundinn Ý Klondike Ý Kanada ßri­ 1896.  Hˇpar gullleitarmanna ■ustu skemmstu lei­ um Skagway Ý su­austurhlutanum til Klondike.  ┴­ur en gullŠ­i­ hja­na­i ■ar byrja­i nřtt Ý Nome ß Sewardskaga.  SÝ­ar, 1902, var­ kapphlaup um a­ tryggja landskika ß FairbankssvŠ­inu til a­ leita a­ gulli.

Hinn 24. ßg˙st ßri­ 1912 undirrita­i William Howard Taft l÷g, sem ger­u Alaska a­ hÚra­i Ý BNA.  ┴ri­ 1942 hernßmu Japanar Kiska og Attueyjar Ý Aleuteyjaklasanum og vÝgbjuggust ■ar.  Sumari­ 1943 nß­u bandarÝskar herdeildir me­ a­sto­ Kanadamanna ■eim aftur.  Lagningu Alaska hra­brautarinnar var hra­a­ til a­ tryggja ÷ryggi Alaska.  SamtÝmis var unni­ a­ undirb˙ningi herna­armannvirkja Ý Alaska og haldi­ ßfram eftir sÝ­ari heimsstyrj÷ldina.

Alaskab˙ar b÷r­ust fyrir fylkissambandi Ý 40 ßr.  Frß nˇvember 1955 til jan˙ars 1956 sßtu 55 fulltr˙ar ß rß­stefnu Ý Alaskahßskˇla og s÷mdu stjˇrnarskrß fyrir hi­ ver­andi fylki og Ý aprÝl var uppkasti­ sam■ykkt Ý kosningum (17.447 me­ og 7.180 ß mˇti).  SamtÝmis var tillaga TennesseerÝkis sam■ykkt og kosnir voru tveir ˇopinberir fulltr˙ar Ý ÷ldungadeild til a­ koma mßlinu ßfram ß alrÝkis■inginu.

Hinn 30. j˙nÝ 1958 sam■ykkti ÷ldungadeildin me­ 64 atkvŠ­um gegn 20 a­ veita Alaska a­ild a­ BNA sem fylki eftir a­ fulltr˙adeildin haf­i sam■ykkt till÷guna.  Ůjˇ­aratkvŠ­isgrei­sla studdi hana Ý hlutfallinu 5/1.  Dwight D. Eisenhower forseti undirrita­i yfirlřsinguna um stofnun fylkisins 3. jan. 1959 og Alaska var­ opinberlega 49. fylki BNA.

SÝ­an Alaska var­ a­ fylki hefur tekizt a­ jafna talsvert sveiflur Ý efnahagslÝfi landsins.  Ůa­ hefur veri­ erfitt a­ hvetja til og auka fj÷lbreytni efnahagslÝfsins vegna ■ess, a­ alrÝkisstjˇrnin rŠ­ur svo m÷rgum au­lindum Ý Alaska.  Ůrßtt fyrir ■a­ hefur rÝki­ reynt a­ finna jafnvŠgi milli nßtt˙runnar og ■rˇun uppbyggingar me­ bŠ­i lang- og skammtÝmaߊtlunum og leysa ˙r kr÷fum innfŠddra um landsvŠ­i fyrir sig.

 TIL BAKA     Fer­aheimur - Gar­astrŠti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir            HEIM