Mississippifljótiš Bandarķkin,
Flag of United States


MISSISSIPPIFLJÓTIŠ
.

.

Utanrķkisrnt.

Booking.com

Mississippifljótiš (śr mįli Algoquia: Misi sipi = Stórį) er ķ mišjum BNA og ein lengsta į Noršur-Amerķku.  Vatnakerfi fljótsins er aš mestu innan BNA.  Missour-įin. ein upptakakvķslanna og ašalžverį fljótsins, teygist inn ķ Kanada.  Missouri- og Mackenzie-įrnar eru lengri en Mississippi-fljótiš en vatnsmagn žess er meira en ķ nokkurri annarri į meginlandi Noršur-Amerķku.  Vatnasviš žess nęr yfir mestan hluta landsins milli Klettafjalla og Allegheny-fjalla, u.ž.b. 3.256.000 km² og skipgeng vegalengd er samtals 25.900 km.   Mississippifljótiš kemur upp į svęšinu viš Itasca-vatn ķ noršvesturhluta Minnesota ķ 512 m hęš yfir sjó.  Śtfall Itasca-vatnsins er 3,7 m breitt og hįlfur metri į dżpt.  Žaš rennur til noršausturs og sveigir sķšan til sušurs viš Grand Rapids.  Viš Minneapolis, žar sem žaš fellur um 20 m hįa Foss hl. Antons, er įin rśmlega 305 m breiš og lengra er įin ekki skipgeng.  Eftir aš Minnesota- og St Croix-įrnar hafa sameinast henni veršur įin aš landamęrum milli fylkjanna Minnesota, Iowa, Missouri, Arkansas og Liuisiana aš vestanveršu og Visconsin, Illinois, Kentucy, Tennessee og Mississippi aš austanveršu.  Viš landamęrin aš Wisconsin breikkar įin ķ Pepin-vatn og sķšanrennur hśn 1,6 km breiš milli 61 og 91 m hįrra kletta.  Įin var gerš skipgeng fram hjį Klettaeyju (Rock Island) ķ Illinois, Keokuk ķ Iowa og noršan St Louis ķ Missouri meš stķflum og slaufum.

Frį mynni Ohio-įrinnar er Mississippifljótiš 1370 m breitt, en žegar žaš nįlgast Raušį, žrengist žaš ķ 910 m og viš New Orleans ķ Louisiana er žaš 760 m breitt.  Dżpt įrinnar sunnan Ohio-įr er milli 15 og 30 m.  Kerfi geyma mešfram fljótinu og kerfi stķflna til rennslisjöfnunar mešfram įnni og žverįnum heldur rennslinu yfirleitt nokkuš jöfnu.

Allt frį Missouri-įnni aš Mexķkóflóa, bugšast Mississippifljótiš og kvķslast um stórt svęši, sem er 64-113 km breitt.  Žetta landsvęši hefur ekki veriš brotiš til landbśnašar vegna flóšahęttu, žrįtt fyrir aš žaš sé mjög frjósamt.  Leysingar į efri svęšum vatnakerfisins magna vatnsrennsliš į nešri svęšunum frį marz til jśnķ.  Varnargaršar mešfram žverįnum og fljótinu sjįlfu eru nś tęplega 2600 km langir.  Alrķkisstjórnin hefur kostaš byggingu fjölda žeirra eftir flóšiš įriš 1927, sem var hiš mesta fram aš žeim tķma.  Žį hękkaši um 17,2 m ķ įnni viš Cairo ķ Illinois.  Skašręšisflóš ofan Cape Girardeau ķ Missouri allt noršur ķ Visconsin eiga sér staš į hverjum įratug (1937, 1965, 1973, 1983 og 1993).  Žau flęša yfir bęi og borgir, eyšileggja žśsundir ferkķlómetra ręktašs lands og stöšva siglingar.  Įriš 1993 ollu flóšin 8000-9000 miljarša tjóni.

Nešan Raušįr rennur Mississippifljótiš ķ ótal kvķslum śt ķ Mexķkóflóa.  Ašalkvķslin rennur til sušausturs og skiptist  ķ nokkrar kvķslar ķ óshólmunum.  Mešalrennsli fljótsins śt ķ flóann er nįlęgt 19.000 m³/sek.  Įrsetiš er įętlaš 300 miljónir rśmmetra į įri.  Til aš koma ķ veg fyrir of mikla setmyndun var hafin bygging varnargarša 1875, sem hefur sannaš gildi sitt.  Flóšs og fjöru gętir ekki ķ ósum fljótsins.


Helztu borgirnar viš Mississippifljótiš eru Minneapolis, St Paul, La Crosse, Dubuque, Davenport, Keokuk, Quincy, Hannibal, St Louis, Memphis, Vicksburg, Baton Rouge og New Orleans.  Stórar brżr liggja yfir fljótiš viš nokkrar žessara borga.

 TIL BAKA     Feršaheimur - Garšastręti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir            HEIM