Washington DC skošunarvert Bandarķkin,


WASHINGTON DC
Skošunarveršir stašir

.

.

Utanrķkisrnt.

 

**Capitol er setur nešri deildar žingsins meš 435 žingmenn og öldungadeildar meš 100.  Hvelfing hśssins er 80 m hį, lengdin 229 m og breiddin 107 m.  Efst į kśplinum er frelsisstytta śr bronzi eftir Thoma Crowford (1863).  Upprunalegu bygginguna (1793-1812) brenndu Bretar 1814.  Endurbyggingu mišhlutans var lokiš 1829 en hlišarįlmunum var ekki lokiš fyrr en į įrunum 1851-65.  Forhliš hśssins snżr ķ austur, žar er įlitiš var, aš borgin stękkaši ķ žį įtt.  Žvķ snżr bakhliš Capitol aš öšrum ašalbyggingum ķ borginni og mišborginni sjįlfri.  Marmarastéttin, 269 m löng, aftan viš Capitol var lögš sķšar auk hinna tveggja breišu trappna viš vesturhlišina.  Austurhlišin er prżdd sślnagöngum og lįgmynd į mišgafli žeirra er eftir Persico.  Embęttistaka forseta BNA fer fram į breišum žrepum ašalinngangsins.

Hęstiréttur
(Supreme Court) er opinn til skošunar mįnudaga til föstudaga kl. 09:00-16:30.  Hśsiš var byggt į įrunum1929-35 śr Vermont-marmara af Cass Gilbert.  Žaš lķkist stóru hofi meš einum stórum sal, žar sem 9 dómarar sitja og kveša upp śrskurši sķna undir kjöroršunum 'Jafnrétti fyrir lögum'.  Stęrš byggingarinnar, žar sem u.ž.b. 250 manns starfa, į aš undirstrika mikilvęgi įkvaršananna, sem žar eru teknar.  Hęstiréttur hefur ašeins eina mįlstofu meš 9 dómurum, sem forseti BNA skipar til lķfstķšar.  Žeir eru endanlegur śrskuršarašili um tślkun stjórnarskrįrinnar.  Nišurstöšur eru ekki alltaf vinsęlar en hafa mikiš gildi fyrir žjóšfélagsžróunina.  Réttarhlé er frį jślķ til september.

*Žingbókasafniš er bęši žing- og landsbókasafn og hiš stęrsta ķ BNA.  Žaš var reist įrin 1888-97 śr granķti meš Parķsaróperuna sem fyrirmynd.  Žaš er 131 m langt og 104 m breitt. Įriš 1939 var reist 5 hęša višbygging viš 2. Stręti.  Fyrstu bękur safnsins komu ķ 11 kistum frį Englandi.  Brezkir hermenn eyddu žeim ķ eldi 1814.  Įriš 1815 seldi Thomas Jefferson stofnuninni  6.487 binda bókasafn sitt fyrir US$ 23.950.-.  Žaš varš kjarni hinna 75 milljóna binda, en alls eru u.ž.b. 90 milljónir hluta skrįšir ķ safninu (1988).  Helztu djįsn žess eru Inkunabel-bękur, sem voru prentašar fyrir įriš 1500, ein žriggja heilu Gutenbergbiblķa frį 1455 og handrit Thomas Jeffersons aš sjįlfstęšisyfirlżsingunni meš višaukum og leišréttingum Benjamķns Franklķns og John Adams.  Ķ safninu eru enn žį 2.400 bindi śr safni Thomas Jeffersons auk bóka śr safni Woodrow Wilsons og Adolfs Hitlers.  Sķšan 1870 fęr safniš 2 eintök allra bóka, sem eru prentašar ķ BNA, žannig aš mešalfjölgun bóka er u.ž.b. 1 milljón į įri.  Ķ tónlistarsalnum eru fįgętar Stradivariusfišlur.  Safniš er opiš mįnudaga til föstudaga kl. 08.30 - 21:30 og laugardaga og sunnudaga kl. 08:30 - 18:00.  Skošunarferšir um safniš fara fram mįnudaga til föstudaga kl. 09:00-16:00.  Innanhśssskreytingar eru eftir 50 bandarķska listamenn, mįlverk, höggmyndir, litskrśšugur marmari og gyllingar.  Stóri lestrarsalurinn er 49 m hįr.  Almenningur mį nżta safniš til lestrar į stašnum en žingmenn, embęttismenn og fulltrśar erlendra rķkja mega taka bękur meš sér.

Amerķska listasafniš er hiš eina sinnar tegundar ķ BNA.  Žaš var nefnt efir kynblendings-žręlnum Frederick Douglass (1817-95), sem var rįšgjafi Lincolns og Grants.  Žaš er opiš mįnu-daga til föstudaga kl. 11:00 - 17:00 og laugardaga og sunnudaga  kl. 12:00 - 17:00.

**Flug- og geimferšasafniš (National Air- and Space Museum) var opnaš 1976.  Žaš er opiš alla daga frį kl. 10:00 til 21:00.  Žróun flugs og geimferša er skżrš ķ 23 sölum.  Ķ glerfor-salnum  er höggmyndin Ad Astra (til stjarnanna) eftir Richard Lippold.

*Hirshhorn-safniš er fögur hringlaga marmarabygging, sem Smithsonian-stofnunin opnaši įriš 1974 fyrir stęrsta einkasafn ķ heimi.  Hinn lettneski banka- og śranķum-milljónamęringurinn Joseph Hermann Hirshhorn (1899-1981) gaf žjóšinni žaš.  Žar er m.a. aš finna 53 verk eftir Moores, 48 eftir Picasso, 47 eftir Matisse, 42 eftir Damier, 26 eftir Manzśs, 23 eftir Giacometti, 22 eftir Degas, 21 eftir Rodin og žar aš auki verk eftir Marini, Miró, Léger og Renoir.  Einnig er fjöldi höggmynda ķ styttugaršinum viš safniš.

Smithsonianstofnunin (1847-56) er viš Jefferson Drive. Hśsiš er śr raušum sandsteini ķ sķšnormönskum stķl.  Žar eru ašalskrifstofur stofnunarinnar.  Englendingurinn James Smithson (1765-1829), sem lézt ķ Genśa, sonur hertogans af Noršimbralandi, lét eftir sig 120.000 pund til eflingar vķsindamenntunar.  Jaršneskar leifar hans voru fluttar ķ grafhvelfingu stofnunarinnar įriš 1904.  Safnstjórnina skip varaforseti BNA, fjöldi žingmanna, yfirdómari rķkisréttarins og 9 einstakl-ingar.  Stjórnin tilnefnir framkvęmdastjóra (tveir frį 1977).  Stofnunin hżsir mörg mismunandi söfn, s.s. einkaleyfasafniš, einkasafn stofnandans, gjafir og muni frį aldarsżningunni ķ Philadelphia.  Safnmunir voru oršnir fleiri en 50 milljónir, žegar gripiš var til žess rįšs aš skipta žeim į milli żmissa annarra safna ķ grenndinni.  Žau eru opin daglega kl. 10:00 - 17:30 og sum lengur į sumrin.  Ašgangur er frķr.

*Freerlistasafniš er safn listaverka frį Miš- og Fjarlęgari Austurlöndum og mįlverka bandarķskra mįlara 19. aldar.  Charles Freer aušgašist af smķši jįrnbrautavagna ķ Detroit.  Safniš er opiš kl. 10:00 - 17:30 daglega.

*Sögu- og tęknisafniš (National Museum of History and Technology) er opiš kl. 10:00-17:30.  Žar eru 50 salir, sem sżnd er ķ sögu- og tęknižróun BNA.

*Nįttśrusögusafniš (National Museum of Natural History) er opiš kl. 10:00-17:30.  Jarš-fręši, lķffręši, mannfręši og fornleifafręši.

**Žjóšlistasafniš (National Gallery of Art) er opiš kl. 10:00-21:00 į sumrin en kl. 10:00-17:00 į veturna.  Eitt athyglisveršasta listasafn heims (>35.000 verk) meš verkum alls stašar aš og frį öllum tķmum.

FBI (Federal Bureau of Investigation)-byggingin.  Žar starfa 20.000 alrķkislögreglumenn, žar af 8.700 sérdeildarmenn.  J.E.Hoover (1895-1972).

**Hvķta hśsiš.  Embęttisbśstašur forseta BNA.  Tveggja hęša, hvķtmįlaš hśs, 52 m langt og 26 m breitt meš jónķsku anddyri.  James Hoban byggši žaš 1792.  Adams forseti bjó žar um 1800.  Bretar brenndu žaš 1814 en žaš ver endurbyggt fjórum įrum sķšar.  Įrin 1902-03 breytti McKim žvķ og stękkaši.  Įrin 1948-52 lét Truman endurnżja žaš frį grunni.  Jackline Kennedy lét breyta miklu innanhśss 1961-63.  Skošunarferšir daglega žrišjudaga til föstudaga kl. 10:00-12:00.  Oft langar bišrašir į sumrin.

*Corcoranlistasafniš.  Stofnaš af William Wilson Corcoran 1859.  Hśsiš er frį 1897.  Nęststęrsta safn bandarķskra mįlverka og höggmynda.  Metropolitan ķ New York er stęrst.

JFK-mišstöšin fyrir leiklist og tónlist.

*Lincolnsminnismerkiš.  Lincoln var myrtur 14. aprķl 1865 ķ Washington.  Brot śr ręšu hans ķ tilefni kosningar hans ķ embętti 2. forseta BNA er į sökkli styttunnar įsamt Gettisburgar-ręšunni frį 1863.

*Washington-minnismerkiš.  169 m hįr obeliska śr Marylandmarmara.

*Phillipssafniš.  Safn mįlverka bandarķskra og evrópskra 19.og 20.aldar mįlara.

*Dżragaršurinn.  Į žrišja žśsund dżr.  Žar einn elzti fķll ķ heimi, ef hann er ekki daušur.

Arlington žjóšarkirkjugaršurinn.

*Pentagon,  Varnarmįlarįšuneyti BNA.  Byggingin žekur 13,8 ha.  Byggš 1941-43.  Fimm hęša.  10.000 bķlastęši.

 TIL BAKA     Feršaheimur - Garšastręti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir            HEIM