Bosnía Herzegovína menning,
[Previous Flag of Bosnia and Herzegovina]


BOSNÍA-HERZEGOVINA
MENNTUN - MENNING

.

.

Utanríkisrnt.

Booking.com

Menntamál.  Í fyrrum Júgóslavíu voru born skólaskyld frá sjö ára aldri til 15.  Framhaldsnám nćstu fjögur árin fór fram í fag- og iđnskólum.  Bosnía-Herzegovína státar af fjórum háskólum.  Hinn elzti og stćrsti, Sarajevoháskóli, var stofnađur 1949.  Hinir, í Banja Luka, Tuzla og Mostar, voru stofnađir á áttunda áratugnum.  Ţrátt fyrir skólaskyldu og frítt skólahald, voru rúmlega 14% allra eldri en 10 ára ólćsir snemma á níunda áratugnum.  Fátćkt og samgönguleysi gerđi mörgum ókleift ađ sćkja skóla.  Háskólarnir buđu nokkrum stúdentum húsnćđi og takmarkađa styrki.  Framhaldsskólar í dreifbýlinu gerđu ţađ ekki, ţannig ađ flestir háskólastúdentarnir voru afkomendur fremur velstaddra borgarbúa.  Sums stađir á landsbyggđinni var skylduskólahald vanrćkt, einkum gegnvart stúlkubörnum.

Menningarmál.  Balkanríkin eru deigla menningar frá ýmsum tímum og áttum.  Ţar er ađ finna áhrif frá löndum viđ Miđjarđarhafiđ, Vestur-Evrópu og Tyrklandi.  Mismunar milli nútíđar og fortíđar, ţéttbýlis og dreifbýlir gćtir víđast.  Fjölskyldutengsl eru sterk, vinátta og samheldni nágranna er í hávegum höfđ.  Mikil áherzla er lögđ á gestrisni, frumkvćđi, sagnagáfu og góđa lund.  Á sumrin er viđ hćfi ađ fara í skemmtigöngur og hitta vini og kunningja á hefđbundum kaffihúsum (kafane og kafici).  Matreiđslan er stolt landsmanna.  Hún er blönduđ tyrkneskum áhrifum eins og sést á alls konar grćnmetisbögglum, kaffinu, sćtabrauđi (baklava) o.fl.  Ţjóđlagatónlist er vinsćl og útbreidd.

Á áttunda áratugnum var Sarajevo miđpunktur rokk- og popptónlistar.  Ţá var Bijelo Dugme (Hvíti hnappurinn) kunnasta hljómsveitin.  Kvikmyndir Emir Kusturica sýndu áhorfendur skúmaskotin í sögu Júgóslavíu, s.s. Sjecas li se Dolly Bell? (Manstu eftir Dolly Bell?), sem vann gullna ljóniđ 1981 á kvikmyndahátíđinni í Feneyjum.  Kommúnistastjórnin styrkti leikhúsin í Sarajevo, Zenica, Banja Luka, Tuzla og Mostar og auk ţeirra starfađi fjöldi áhugaleikhúsa.

Fjöllin og opin svćđi eru upplögđ til göngu-, skíđa- og veiđiferđa og ţjóđgarđarnir í Sutjeska og Kozara eru áhugaverđir.  Körfubolti og knattspyrna eru mjög vinsćlar íţróttir.

Fjölmiđlar í Júgóslavíu voru tiltölulega sjálfstćđir miđađ viđ önnur kommúnistaríki og ritskođun var fremur beitt međ ógnunum en beinum ađgerđum.  Útbreiddustu dagblöđin voru Osloboenje (Frelsun) og Vecernje Novine (Kvöldfréttir).  Útvarpsstöđvar voru rúmlega 50 talsins og ein sjónvarpsstöđ og ţar ađ auki náđust útsendingar frá Belgrad og Zagreb.

Mynd:  Medresa-listasafniđ.

 TIL BAKA     Ferđaheimur - Garđastrćti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir            HEIM