ValparÝso SÝle,
Flag of Chile


VALPAR═SO
S═LE

.

.

UtanrÝkisrnt.

Booking.com

ValparaÝso er h÷fu­borg samnefnds hÚra­s Ý Mi­-SÝle vi­ stˇrar og brei­an flˇa, 140 km nor­vestan Santiago.  Borgin er Ý hlÝ­um hßlfhringlaga strandfjallanna, sem enda ß stˇrgrřttum Angeles-skaganum.  Hann veitir gott skjˇl gegn sunnan- og vestanßttum.  Sigurvegarinn Juan de Saavedra stofna­i borgina 1536 og nefndi hana eftir fŠ­ingarsta­ sÝnum ß Spßni.  Ůar standa fß h˙s frß nřlendutÝmanum vegna ßrßsa sjˇrŠningja, fßrvi­ra, eldsvo­a og jar­skjßlfta.  Mestur hluti borgarinnar var endurbygg­ur eftir mj÷g har­an jar­skjßlfta 1906 og miki­ tjˇn var­ Ý jar­skjßlftum 1971.  Eftir a­ SÝle fÚkk sjßlfstŠ­i 1818 og einokunarverzlun Spßnverja var aflÚtt, ■rˇa­ist h÷fnin samhli­a stofnun og rekstri sjˇhersins og auknum gufuskipasamg÷ngum vi­ Evrˇpu.  Borgin hefur l÷ngum veri­ me­al stŠrstu borga landsins en um mi­jan og sÝ­ari hluta 20. aldar fj÷lga­i Ýb˙um hŠgt og fŠkka­i jafnvel um tÝma.

Vi­skiptahverfi borgarinnar me­ hafnarmannvirkjum, v÷ruh˙sum, b÷nkum og verzlunarg÷tum er ß landfyllingu ˙t Ý flˇann og s÷mu s÷gu er a­ segja um stjˇrnsřslubyggingar Ý kringum Sotomayor-torgi­.  Dˇmkirkjan, gar­ar, brei­g÷tur, leikh˙s, kaffih˙s og nokkrar nřlendubyggingar (La Matriz-kirkjan) eru Ý ■essum lŠgri hluta borgarinnar.  Herskˇli sjˇhersins og Ýb˙­ahverfi hans eru Ý br÷ttum hlÝ­um og d÷lum hŠ­anna Ý kring og efst eru fßtŠkrahverfin.  Kapalbrautir, lyftur, tr÷ppur og hlykkjˇttar g÷tur liggja ß milli ne­ri og efri hluta borgarinnar.  NŠrliggjandi fer­amannasta­ur, Vina del Mar, var­ smßm saman a­ einu Ýb˙­arhverfi borgarinnar.

Ůing landsins, sem starfar Ý tveimur deildum, hefur komi­ saman Ý ValparÝso sÝ­an ■a­ var stofna­ 1990 en engu a­ sÝ­ur er borgin fyrst og fremst mi­st÷­ vi­skipta og i­na­ar.  Ůar eru mßlmbrŠ­slur og efnaverksmi­jur, framlei­sla vefna­arv÷ru, sykurs, mßlningar, fatna­ar, le­urv÷ru og grŠnmetisolÝu.  ═ nßgrannabŠnum Concˇn er olÝuhreinsunarst÷­.  Mestur hluti innflutnings landsmanna fer um h÷fnina Ý ValparÝso.  ١tt a­eins lÝtill hluti ˙tflutnings landsins fari um h÷fnina, er h÷fnin mj÷g mikilvŠg fyrir samg÷ngur ß sjˇ og ■anga­ sŠkir fj÷ldi skipa stˇrra skipafÚlaga ßri­ um kring.

ValparÝso er mi­st÷­ menningar og setur TŠknihßskˇla Federico Santa MarÝa (1926), Katˇlska hßskˇlans (1928) og nßtt˙rugripasafns og listasafns borgarinnar.

RÝkisjßrnbrautirnar tengja ValparÝso vi­ Santiago og allar a­rar mikilvŠgar borgir og hafnir frß Pisagua til Puerto Montt.  Gˇ­ar hra­brautir liggja til fer­amannabŠjanna Ý nor­ri og su­ri og til Santiago.  Ínnur hra­braut liggur yfir Andesfj÷llin til Mendoza Ý ArgentÝnu.  Borgin er einnig tengd innanlandsfluginu.  ┴Štla­ur Ýb˙afj÷ldi 1995 var tŠplega 300 ■˙sund.

 TIL BAKA     Fer­aheimur - Gar­astrŠti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir            HEIM