Bristol England,


SKAFT┴RELDAR
┴HRIF ┴ BRETLANDSEYJUM
.

.

UtanrÝkisrnt.

 

Tug■˙sundir manna Ý Bretlandi lÚtu lÝfi­ af v÷ldum eldgossins Ý LakagÝgum ßri­ 1783. Ůetta kom fram Ý sjˇnvarps■Štti ß Discovery World Channel Ý gŠrkv÷ldi, Ý ■ßttar÷­ sem ber heiti­ äThere is a Killer out there" og fjallar um helstu ˇgnir sem mannkyni stafar af nßtt˙ruhamf÷rum.
Fjalla­ var um ■a­ hvernig eiturskř frß Skaftßreldum barst yfir Evrˇpu fyrir r˙mum 200 ßrum. Ůykk mˇ­a lag­ist ■ß yfir fj÷lda landa. ┴ ═slandi olli h˙n h÷rmungum sem hÚrlendis eru ■ekkt sem Mˇ­uhar­indin en ߊtla­ er a­ fjˇr­ungur Ýslensku ■jˇ­arinnar hafi ■ß lßtist.
Eldgosi­ hˇfst ■ann 8. j˙nÝ ■egar grÝ­arleg eldsprunga opna­ist vi­ fjalli­ Laka. Heimildir Ý Bretlandi greina frß ■vÝ a­ ■ann 22. j˙nÝ hafi ■ykk mˇ­a skyggt ß sˇlina. H˙n var­ bŠ­i dauf og svo rau­ a­ ■a­ var rÚtt eins og h˙n hef­i veri­ vŠtt blˇ­i. Mˇ­an lß yfir sveitum Bretlands allt sumari­ og h÷f­u menn ■ar Ý landi aldrei kynnst ÷­ru eins. Ekki kunnu ■eir ■ˇ skřringar ß mˇ­unni, og engar fregnir h÷f­u ■eir af eldgosi ß ═slandi, en miki­ var skrifa­ um ■essa ˇvenjulegu mˇ­u. SamtÝmaheimildir greina frß ■vÝ a­ bŠndur ßttu erfitt me­ a­ afla uppskeru, verkamenn ur­u ˇfŠrir um a­ vinna og margir dˇu.
Dr. John Grattan, vi­ Aberystwyth-hßskˇlann Ý Wales, hefur undanfarinn ßratug rannsaka­ dßnarskřrslur Ý m÷rghundru­ kirkjusˇknum Ý Bretlandi til a­ leita vÝsbendinga um banvŠn ßhrif LakagÝga. Hann tekur sem dŠmi a­ Ý Maulden Ý BedfordskÝri hafi sautjßn manns lßtist sumari­ 1783, ■ar sem e­lilegur fj÷ldi dau­sfalla hef­i veri­ fj÷gur e­a fimm. ═ nßgrannasˇkninni Cranfield lÚtust 23 um sumari­ en venjulega hef­u ■eir ßtt a­ vera um sex. Og Ý Ampthill lÚtust ellefu manns ■egar venjulega dˇu Ý kringum fimm manns ß sama tÝma. Ůannig hafi ßstandi­ veri­ Ý kirkjusˇknum um allt Bretland, en verst Ý Austur- og Mi­-Englandi.
Dr. Grattan ߊtlar ˙t frß rannsˇknum sÝnum a­ eldgosi­ Ý Laka hafi ß tveimur mßnu­um yfir hßsumri­ 1783, Ý j˙lÝ og ßg˙st, kosta­ 23.000 Breta lÝfi­, sem geri ■etta a­ mestu nßtt˙ruhamf÷rum Ý n˙tÝmas÷gu Bretlands. Ůetta mannfall fyrir r˙mum 200 ßrum jafngildi ■vÝ a­ 100.000 manns fŠrust Ý dag. Frakkland og ÷nnur l÷nd Ý Vestur-Evrˇpu hafi or­i­ fyrir ßlÝka h÷ggi.
Milljˇnir tonna af eitru­um gastegundum bßrust frß LakagÝgum yfir Nor­url÷nd, Bretlandseyjar og meginland Evrˇpu. ═ mˇ­unni voru brennisteinsdÝoxÝ­ og brennisteinssřra sem rÚ­ust ß lungu fˇrnarlamba sinna, kŠf­u og drßpu jafnt karla sem konur, rÝka jafnt sem fßtŠka.
En ■ar me­ er ekki ÷ll sagan s÷g­. Ëvenju miki­ var um ■rumur og eldingar og haglÚl Ý Bretlandi sumari­ 1783 og um hausti­ skall ß fimbulkuldi. Veturinn sem Ý h÷nd fˇr reyndist bŠ­i mj÷g kaldur og langur og er ߊtla­ a­ kuldinn hafi kosta­ 8.000 Breta lÝfi­ til vi­bˇtar. Ůß hafi Ý Ůřskalandi um vori­ or­i­ einhver mestu flˇ­ Ý s÷gu landsins.
Sjˇnvarps■Štti Discovery World um ■essar h÷rmungar af v÷ldum eldgoss ß ═slandi lauk me­ ■vÝ a­ ■a­ vŠri ekki spurning um hvort heldur hvenŠr svona atbur­ir endurtŠkju sig.
Heimild:  FrÚtt Ý netbla­i VÝsis 2. maÝ 2011.

LAKAG═GAR

 TIL BAKA     Fer­aheimur - Gar­astrŠti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir            HEIM