|
WALLIS- og FUTUNAEYJAR
eru erlent
yfirrįšasvęši Frakka ķ Sušvestur-Kyrrahafi. Žaš nęr yfir tvo eyjaklasa eldfjallaeyja, sem eru 200 km
hvor frį öšrum og heildarflatarmįl žeirra er 200 km².
Wallis-eyjaklasinn nęr yfir ašaleyjuna og u.ž.b. 20 smįeyjar
og hólma. Ašaleyjan,
Wallis (Uvea), er hęšótt og vķša eru gķgvötn umkringd hömrum.
Futuna-eyjaklasinn nęr yfir tvęr fjöllóttar Eyjar, futuna (Hooru)
og Alofi. Futuna rķs bratt
upp frį mjórri strandlengju ķ allt aš 875 m hęš yfir sjó.
Fyrir strönd Alofi eru breiš rif og hęst rķs hśn ķ 401
m.y.s. Hitabeltisloftslag rķkir
į eyjunum en vindar af hafi draga śr hitanum.
Vešriš er svalt og žurrt frį október til aprķl (20°C-25°C). Įrstķš fellibylja og mikillar śrkomu hefst ķ aprķl.
Höfušborg eyjanna er Mata Utu į Wallis-eyju.
Įriš 1988 bjuggu tęplega 14 žśsund manns į eyjunum.
Einu villtu dżrin į
eyjunum eru snįkar, ešlur og dśfur en Frakkar fluttu žangaš
nautgripi, saušfé og geitur. Į
ströndinni eru ręktašir kókospįlmar, braušaldin-, mangó- og
appelsķnutré og fjallahlķšar eru vaxnar žéttum skógi.
Umbošsmašur er skipašur til fimm įra ķ senn til aš stjórna
eyjunum meš stušningi 20 žingmanna, sem eru kosnir ķ almennum
kosningum. Ķbśarnir
njóta sömu réttinda og franskir rķkisborgarar og eiga einn
fulltrśa ķ öldungadeild og fulltrśadeild franska žingsins.
Futuna og Alofi fundust įriš 1617, žegar hollenzkir sęfarar
voru žarna į feršinni. Wallis fannst öld sķšar, žegar brezki landkönnušurinn
Samuel Wallis kom žangaš. Katólska
kirkjan ķ Frakklandi sendi trśboša til eyjanna 1837 og innfęddir snérust
til kristinnar truer. Įriš
1887 uršu eyjarnar franskt verndarsvęši aš beišni höfšingja (konunga)
eyjanna. Ķ almennum kosningum 1959 völdu ķbśarnir meš miklum
meirihluta aš verša franskir rķkisborgarar og eyjarnar fengju stöšu
sem erlent yfirrįšasvęši Frakka.
Žessi nišurstaša gekk ķ gildi tveimur įrum sķšar. |