Írar eru málglađir og hafa gaman af rökrćđum og rifrildi.  Ţeir hafa mjög ríkt hugmyndaflug.  Ţeir láta sjaldan hugfallast, ţótt erfiđleikar steđji ađ, en leita sér ţá huggunar hjá flöskunni til ađ ýta ţeim til hliđar um stund.  Ţeir eru vinalegir viđ ókunnuga og mjög hjálpfúsir.  Írska kráin er veigamikill ţáttur í félagslífinu en er enn ţá álitin vera ćtluđ karlmönnum.  Opnunartími ţeirra er svipađur og í Englandi og ţćr verđa ađ hafa tilskilin leyfi.  Áriđ 2005 var ţessum reglum breytt í báđum löndum, ţannig ađ krárnar eru opnar miklu lengur og eigendur ţeirra búa viđ meira frjálsrćđi međ viđskipti sín.

Pottarar (tinkers) er flökkufólk eins og sígaunar, sem ţeir eru ţó ekki skyldir.  Ţeir tala sitt eigiđ tungumál og eru af sama bergi brotnir og Írar.

Anglo-Írar eru afkomendur ađalsmanna og foringja í hernum frá miđri 17. öld, sem fengu í sinn hlut óđul, sem höfđu veriđ tekin eignarnámi.  Ţeir voru öđru vísi en fyrri enskir landnemar í Írlandi, ţví ađ ţeir lögđu ekki á sig ađ lćra tungu Íra.  Ţeir mynduđu sérstakt samfélag, sem hélt áfram ađ tala ensku, var fastheldiđ á mótmćlendatrú og einangrađi sig á bak viđ háa múra frá hinum katólsku írsku nágrönnum.  Margir nýttu óđul sín ađeins sem tekjulindir, dvöldu lítiđ eđa ekki í Írlandi og létu ráđsmenn innheimta landskuldir hjá hinum fátćku leiguliđum.  Síđar lagđi hin ríkjandi stétt Anglo-Íra sinn skerf til menningar Írlands.  Hún byggđi óđalssetur og garđa međ suđrćnum jurtum, sem ţrífast vel í mildu loftslagi Írlands.

Anglo-Írar stóđu á bak viđ mikla uppbyggingu Dyflinnar snemma á 18. öld og eiga sinn ţátt í fögrum byggingum frá ţeim tíma.  Ţeir höfđu Trinity-háskólann fyrir sig og af ţeim spruttu margir ţekktir Írar á sviđi stjórnmála, heimspeki, rithöfunda og skálda.  Á 18. öld byggđu ţeir upp margar menningarstofnanir.  Konunglega írska akademían safnađi gömlum handritum og gaf út margra binda írska orđabók.  Konunglega Dyflinnarfélagiđ, sem bezt er ţekkt fyrir hestasýningar sínar á okkar dögum, var upprunalega líka menningarfélag.  Söfn ţess urđu undirstađa ţjóđarbókhlöđunnar og ţjóđminjasafnsins.

Međ tímanum vöndust Anglo-Írarnir hóglífinu á óđulum sínum.  Eftir ađ meginhluti Írlands varđ sjálfstćtt ríki misstu ţeir forustuhlutverk sitt í landinu.  Mörg óđalssetranna voru eyđilögđ og jöfnuđ viđ jörđu.

Amerísku Írarnir;    Á 19. öld fluttust u.ţ.b. 2 milljónir Íra til Bandaríkjanna.  Annađhvort flúđi fólk óţolandi stjórnmálaástand eđa hungursneyđina miklu á fimmta áratug 19. aldar.  Írskir innflytjendur í New York stofnuđu byltingarhreyfingu.  Međlimir hennar voru kallađir "Fenians).  Afsprengi hennar varđ Írska lýđveldisbrćđralagiđ, sem barđist fyrir ađskilnađi Írlands frá Bretlandi međ ofbeldisverkum.  Einn félaganna, Eamon de Valera (f. í New York 1882) var međal forsprakka páskauppreisnarinnar áriđ 1916.  Hann var dćmdur til dauđa en dómnum var síđar breytt og hann var náđađur 1917.  Hann var aftur tekinn höndum 1918 en slapp úr Lincolnfangelsinu áriđ 1919 og flúđi til Ameríku.  Hann snéri aftur til Írlands áriđ 1920 og varđ forsćtisráđherra og síđar forseti landsins.

Flestir Írar, sem fluttu til Ameríku, komu úr sveitum landsins.  Ţeir settust flestir ađ í stór-borgum N-Ameríku, ţar sem ţeir réđu ríkjum á vinnumarkađnum sem ómenntađ vinnuafl, s.s. viđ gerđ skipaskurđa og járnbrautalagnir.  Samtímis urđu ţeir ađ stjórnmálaafli, sem varđ ađ taka tillit til.  Á árunum milli 1870 og 1920 voru Írar í forustuhlutverkum í borgum, ţar sem margir landar bjuggu.  Margir Írar urđu borgarstjórar og lögreglu- og slökkviliđ borga voru ađ miklu leyti skipuđ Írum.  Ţrátt fyrir ítök sín í stjórnmálum Bandaríkjanna, varđ mađur af írsku bergi brotinn ekki forseti landsins fyrr en 1960, ţegar John F. Kennedy (1917-1963) varđ fyrsti katólski forsetinn.

Bandaríska leikritaskáldiđ Eugene O'Neill (1888-1953), sem fékk fyrsta leikrit sitt flutt 1916 og fékk Nóbelsverđlaun í bókmenntum 1936, var líka af írsku bergi brotinn.

Írska tungan:  Málfrćđilega er rangt ađ kalla írskuna (Erse) gelísku, ţótt hún sé af ţeim stofni.  Gelíska nćr yfir mörg tungumál, s.s. skozku.  Írskan er frekar eyjakeltneska eins og bretonska, sem innflytjendur frá Bretlandseyjum fluttu međ sér til NV-Frakklands. 

Upprunalega var keltneska töluđ um allar Bretlandseyjar.  Germanar, sem settust ađ í Bretlandi á 5. öld fluttu međ sér germönsk tungumál og engilsaxar líka, ţannig ađ málţróunin leiddi til enskunnar, sem töluđ er nú.  Einungis útkjálkafólk hélt áfram ađ tala keltneskuna.  Á seinni öldum á međan Englendingar réđu ríkjum í Írlandi var írskan ekki einungis samskiptaatriđi heldur líka yfirlýsing um samkennd ţjóđarinnar.  Ţótt írskan hljómi einkennilega í eyrum ţeirra, sem ţekkja germönsku- og rómönsku tungumálin er hún engu ađ síđur af indó-germönskum stofni.  Hún hefur ţróast án áhrifa frá öđrum evrópskum tungumálum hér um bil frá upphafi vega, ţannig ađ mörg málfrćđimunstur hennar eiga sér enga hliđstćđu í Evrópumálunum.  Ţeir, sem reyna ađ skilja og lćra írsku, lenda í erfiđleikum, ţví ađ mállýzkur eru margar og stađbundnar.

Ţótt áherzla hafi veriđ lögđ á ađ styrkja stöđu írskunnar, sem ţekkt er undir sameiginlega nafninu "gaeltacht", er hún á undanhaldi.  Áriđ 1851 töluđu 80% fleiri írsku en áriđ 1961.  Gizkađ er á, ađ nú tali ađeins 55.000 manns írsku.  Langflestir Írar tala ensku.