Trieste ═talÝa,
Flag of Italy


TRIESTE
═TAL═A

.

.

UtanrÝkisrnt.

 

Trieste, hafnarborg vi­ Triesteflˇaa og AdrÝkahafi­, er h÷fu­sta­ur samnefnds svŠ­is og Friuli-FeneyjahÚra­s vi­ Triesteflˇa, ß Nor­ur-═talÝu.  H÷fn borgarinnar er stˇr og vel b˙in tŠkjum.  Ůar eru m.a. skipasmÝ­ast÷­var.  ═ borginni eru einng stßlver og verksmi­jur ß svi­um vefna­ar, vÚlb˙na­ar- og matvŠlaframlei­slu.  Gamli borgarhlutinn er Ý ne­anver­um hlÝ­um San Giusto-hŠ­arinnar og nři borgarhlutinn nŠr ni­ur a­ h÷fninni.  Me­al a­almerkissta­a borgarinnar eru rˇmverskt hringleikah˙s og San Giusto basilÝkan (5. ÷ld).  Hßskˇli borgarinnar var stofna­ur 1938 og stofnun Š­ri menntunar ß svi­i e­lisfrŠ­i ßri­ 1979.

┴g˙stus keisari lÚt gera ■ar h÷fn ß 1. ÷ld f.Kr.  Eftir skiptingu Vesturrˇmverska rÝksins ß 5. ÷ld nß­i Atli h˙nakonungur borginni ß sitt vald.  ┴ 6. ÷ld var­ h˙n hluti af břzantÝska veldisins.  ┴ 8. ÷ld rÚ­u langbar­ar borginni um stutt skei­ og sÝ­an karˇlÝnar (anna­ Šttarveldi konunga Frankaveldis).  Lokst var­ borgin sjßlfstŠtt samfÚlag.  ┴ri­ 1382 afrÚ­u borgarb˙ar a­ njˇtar verndar AusturrÝkismanna allt fram yfir fyrri heimsstyrj÷ldina (nema ß ßrunum 1797-1805 og 1809-1813, ■egar h˙n var­ hluti af hinu franska hernßmi ═talÝu.  ┴ri­ 1719 ger­i Karl VI, keisari Hins heilaga rˇmverska rÝkis, Trieste a­ sjßlfstŠ­ri hafnarborrg.  H˙n og umhverfi hennar var­ sÚrst÷ku kr˙nulandsvŠ­i ßri­ 1867.  AusturrÝska stjˇrnin afnam leyfisbrÚf hinnar sjßlfstŠ­u hafnarborgar ßri­ 1891 og gaf ˙t frÝhafnarbrÚf Ý sta­inn.  Borgin ˇx og dafna­i ß 19. og 20. ÷ldum sem ˙t- og innflutningsh÷fn fyrir Mi­evrˇpul÷nd. 

═talskar hersveitir nß­u borginni ß sitt vald ßri­ 1918.  ┴ri­ 1919 s÷mdu ═talar vi­ AusturrÝkismenn Ý Saint-Germain um yfirrß­ yfir borginni.  ١tt h˙n hÚldi ßfram a­ vera frÝhafnarborg, hnigna­i hagur hennar sem mi­st÷­ utanrÝkisvi­skipta undir Ýtalskri stjˇrn vegna ■ess a­ pˇlitÝskt sambandi hennar vi­ vi­ Mi­-Evrˇpu rofna­i en i­n■rˇunin hÚlt ßfram.  J˙gˇslavneskar hersveitir nß­u borginni ß sitt vald Ý maÝ 1945 og samkvŠmt fri­arsamingum ßri­ 1947 var­ Triesta og  nßnasta umhverfi hennar a­ frjßls landsvŠ­is undir verndarvŠng Sameinu­u ■jˇ­anna.  SvŠ­inu var skipt Ý svŠ­i A, sem nß­i yfir borgina sjßlfa og var undir stjˇrn bandamanna, og svŠ­i B, sem var undir stjˇrn J˙gˇslava.  Mestur hluti svŠ­is A var­ Ýtalskts land ß nř samkvŠmt samningum vi­ J˙gˇslavar ßri­ 1954 (sta­festir ßri­ 1974), sem kvß­u einnig um ßframhaldandi frÝhafnarst÷­u borgarinnar.  A­rir hlutar svŠ­isins voru innlima­ir Ý J˙gˇslavÝu og ur­u sÝ­an hluti SlˇvenÝu, ■egar h˙n var­ a­ lř­veldi ßri­

 TIL BAKA        Fer­aheimur - Gar­astrŠti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir         HEIM