Nķkaragva efnahagur,
Flag of Nicaragua


NĶKARAGVA
EFNAHAGUR

.

.

Utanrķkisrnt.

Booking.com

Nķkaragva hefur veriš mešal fįtękustu landa Latnesku-Amerķku ķ gegnum tķšina.  Strķšiš milli kontra og sandinista, višskiptažvinganir BNA į nķunda įratugnum, mistök sandinista og ķhaldsmanna, sem tóku viš af žeim geršu illt verra.  Stefna sandinista ķ įtt aš blöndušu hagkerfi (60% einkarekstur og 40% rķkisrekstur) olli auknum hagvexti frį 1980-83 en žį fór ofangreindra atriša aš gęta af fullum žunga og erlendar skuldir hlóšust upp.  Sķšla į nķunda įratugnum gripu žeir til mikils nišurskuršar ķ opinberum rekstri, sem olli miklu atvinnuleysi, og hvöttu til meiri einkaframtaks.  Ķhaldsstjórnin hélt žessari stefnu į tķunda įratugnum.  Einkavęšingu var hrašaš og dregiš śr rķkisśtgjöldum til stušnings fįtęks meirihlutans.  Fjįrstušningur frį BNA og alžjóšastofnunum gerši kleift aš nį tökum į veršbólgunni.  Samtķmis jókst fįtęktin enn og efnahagslķfiš stašnaši.

Nįttśruaušlindir landsins eru mikil og vķšast ónżtt.  Efnahagslķfiš byggist ašallega į landbśnaši og išnaši į frumstigi.  Jaršefni eru m.a. gull, silfur, sink, kopar, jįrngrżti, blż og gips.  Ķ frumskógunum er mikiš af ešalviši og mjśkum viši og mikiš er af matfiski viš strendur landsins og ķ stöšuvötnum.  Virkjanamöguleikar eru vķša og bķša nżtingar.
Atvinnuvegir.  Landbśnašur, skógarhögg og fiskveišar krefjast u.ž.b. 40% vinnuafls landsins, sem standa undir 25% heildaržjóšartekna. 

Landbśnašur.  Į mišjum tķunda įratugnum voru ašalśtflutningsvörurnar kaffi, sjįvarafuršir, nautakjöt og sykur og dregiš hafši śr śtflutningi banana og bašmullar.  Landbśnašarafuršir eru ašallega maķs, baunir, hrķsgrjón, sorghum, sterkja og cassavarót.  Margs konar įvextir eru lķka ręktašir fyrir innanlandsmarkašinn.

Mikiš er ręktaš af nautgripum vegna hśša, kjöts og mjólkurafurša ķ vesturhlutanum en ašalleg til kjötframleišslu ķ austurhlutanum.  Mikill vöxtur var ķ žessari grein frį lokum sķšari heimsstyrjaldar fram į sķšari hluta įttunda įratugarins, žegar bęndur uršu aš draga śr framleišslunni eša flżja land meš hjaršir sķnar vegna strķšsįstandsins.  Talsvert er lķka ręktaš af geitum, svķnum, hestum og saušfé.

Skógarhögg var vaxandi atvinnugrein, sem strķšiš dró mįttinn śr, žegar flestar sögunarmyllur voru lagšar ķ rśst. 

Rękjuveišar eru mikilvęgasti sjįvarśtvegurinn.  Aflinn ķ höfunum bįšum megin landsins er aš mestu fluttur śt.  Humar er lķka śtflutningsvara ķ litlum męli.  Ašrir stofnar eru lķtt nżttir vegna fjįrskorts og slķkar veišar eru enn žį ašallega hluti af sjįlfsžurftarbśskapnum. 

Išnašur.  Eina jaršefniš, sem var nżtt ķ einhverjum męli, var gull.  Fjįrmagn hefur skort til aš nżta veršmętin ķ jöršu fram aš žessu.  Išnašurinn ķ landinu byggist į framleišslu neyzluvöru, sem krefst oft innflutnings hrįefna.  Į sķšari hluta 20. aldar studdu stjórnvöld aukningu fjölbreytni framleišslunnar og nżtingu innlendra hrįefna.  Komiš var upp olķuhreinsunarstöšvum, framleišslu eldspżtna, skófatnašar, sįpu og jurtaolķu, sements, įfengis og vefnašarvöru.

Fjįrmįl.  Sešlabanki Nķkaragva var stofnašur įriš 1961.  Hann hefur einkarétt į peningaśtgįfu.  Rķkisstofnanir bera ęgishjįlm yfir fjįrmįlamarkašnum.  Landiš var aš mestu leyti hįš BNA meš śtflutning, en sandinistastjórnin leitaši markaša vķšar, s.s. ķ fyrrum Austantjaldslöndum og į Kśbu. Višskipti viš žessi lönd uršu samt aldrei rķkjandi, žótt BNA samžykktu višskiptabann į landiš 1985. Eftir 1990 voru višskipti milli landanna tekin upp į nż.  Allt frį įttunda įratugnum og fram į hinn tķunda var mikill višskiptahalli ķ landinu.

Samgöngur.  Ašalvegakerfi landsins er ķ vesturhlutanum, žar sem eru hrašbrautir og ašrir vegir, sem eru ófęrir į regntķmanum.  Žar er 410 km kafli Pan-American hrašbrautarinnar frį Hondśras ķ 40 km fjarlęgš frį höfušborginni Managua til Kostarķka.  Mikilvęgur hlišarvegur liggur til austur til Port Esperanza viš Rama.  Annar vegur tengir Managua viš Puerto Cabezas viš Karķbahaf.

Jįrnbrautir eru nokkur hundruš km langar.  Ašalbrautin liggur frį Granada ķ noršvestur til Coninto į Kyrrahafsströndinni.  Hlišarspor liggur noršur frį León til kaffiręktarsvęšisins ķ Carazo.

Mestur hluti utanrķkisvišskipta landsins fer um hafnirnar Puerto Sandino og San Juan del Sur ķ Corinto Kyrrahafsmegin.  Karķbamegin eru Puerto Cabezas og Bluefields ašalhafnirnar.  Stuttar įrnar ķ vesturhlutanum eru gengar litlum skipum og ķ vesturhlutanum er Cocoįin geng skipum af mišlungsstęrš. 

Ašalflugvöllur landsins er tęplega 12 km frį Managua.  Annar stór flugvöllur er viš Puerto Cabezas.  Įętlunarflug innanlands er stundaš til annarra flugvalla.  Einkarekiš flugfélag, Nica, og nokkur bandarķsk og önnur erlend flugfélög bjóša millilandaflug til Nikvaragva.

 TIL BAKA        Feršaheimur - Garšastręti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir         HEIM