Óman sagan,
Flag of Oman


ÓMAN
SAGAN

.

.

Utanríkisrnt.

Ferđir Jóhönnu Kristjónsd. um islamska heiminn.

Í fornöld var Dhofar-svćđiđ frćgt fyrir reykelsi, sem var selt um allan gamla heiminn.  Snemma á ţriđju öld e.Kr. stofnađi arabahöfđingi frá Hira í Mesópótamíu konungsríki í Óman.  Ţađ entist til valdatöku fyrstu kalífanna.  Ómanar tóku upp islam á sjöundu öld og kusu fyrsta imaminn 751.  Á 10. öld náđu Qamatíanar landinu á sitt vald og síđar seljúkar.

Portúgalar voru fyrstir Evrópumanna til landsins 1507.  Ţeir lögđu Masqat undir sig en Bretar, Hollendingar og Íranar voru keppinautar ţeirra.  Ţeir urđu ađ yfirgefa Masqat 1650 og áriđ 1741 gerđi fyrsti konungur núverandi konungsćttar, Ahmed bin Said, Írana úrlćga.  Áriđ 1861 tók konungurinn sér titilinn soldán.  Sérstöku sambandi viđ Bretland var komiđ á fót á síđari hluta 19. aldar.

Áriđ 1913 olli samkeppni milli imamsins og soldánsins uppreisn ćttflokka inni í landi, sem studdu imaminn.  Friđur komst á aftur 1920 og hélzt til 1954, ţegar nćst imam hóf nýja uppreisn, sem Eygptar og Sádiarabar studdu.  Her soldánsins tókst ađ bćla uppreisnina niđur 1959 međ hjálp Breta.

Soldáninn Said bin Taimur, sem tók viđ völdum 1932, valt úr sessi fyrir syni sínum, Qzbus bin Said, í hallarbyltingu 1970.  Nýi soldáninn losađi um stjórnartaumana og varđi meira fjármagni til ţróunar.  Hann breytti nafni landsins úr Musqat og Óman í Óman til ađ leggja áherzlu á samheldni landsmanna, ţótt hann ţyrfti lengi ađ berjast viđ marxíska skćruliđa í Dhofar, sem Alţýđulýđveldiđ Jemen studdi.

Áriđ 1980 undirritađi soldáninn varnarsamning viđ BNA gegn ađstöđu fyrir bandaríska herinn í landinu.  Soldáninn komst ađ ţessari niđurstöđu eftir írönsku byltinguna og innrás Sovétríkjanna í Afghanistan.  Varnarsamningar viđ arabísku nágrannaríkin voru gerđir 1982.  Óman var međal hinna 28 ríkja, sem Sameinuđu ţjóđirnar studdu í baráttunni viđ Írak í Flóastríđinu 1991.  Samband Ómans viđ Ísrael batnađi talsvert um miđjan tíunda áratuginn, ţegar Peres var forsćtisráđherra.  Áriđ 1994 lauk viđskiptabanni Óman á Ísrael og leiđir til friđarviđrćđna í Miđausturlöndum opnuđust.

 TIL BAKA        Ferđaheimur - Garđastrćti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir         HEIM