Pakistan Indland umdeild svęši Kazmķr,
Pakistan's Flag

Indian flag of India


PAKISTAN - INDLAND
UMDEILD SVĘŠI
Tölur um ķbśafjölda eru įętlašar frį įrinu 1990.
.

.

Utanrķkisrnt.

Booking.com

Azad Kasmķr (Sį hluti af Jammu og Kasmķr, sem Pakistanar rįša yfir).  Flatarmįl: 11.639 km² (4.497 mķlur²).  Ķbśafjöldi 2.580.000.  Höfušborgin er Muzaffarabad.

Baltistan, Diamir og Gilgit (ķ noršurhlutanum; Pakistanar rįša žar ķ óžökk Indverja). Flatarmįl:  72.520 km² (28.000 mķlur²).  Ķbśafjöldi 730.000.  Höfušborgir eru Skardu (Baltistan), Chilas (Diamir) og Gilgit (Gilgit).

Landafręši:  Indusdalurinn skiptir į milli fjallendis ķ vestri og lįglendis ķ austri.  Ķ Baluchistan (ķ sušri) er fjalllendiš hęšótt og žar eru lįgir fjallahryggir meš noršaustur - sušvesturstefnu.  Ķ noršvesturhlut-anum og umdeildu hérušunum rķsa fjöllin yfir 7.000 m (21.300'), ž.į m. Karakoram og hluti af Himalęja og Hindu Kush.  Nišri ķ Indusdalnum og žverdölum hans er stęrsta landbśnašarsvęši landsins og žar bżr flest fólkiš.  Framhald indversku Thar-eyšimörkinni er aš finna ķ austurhlutanum.  Ašalįrnar eru Indus, Sutlej, Chenab, Ravi og Jhelum.  Hęsti tindur landsins er K2 (Mt. Godwin Austen) 8.607 m (28.238').

Loftslag:  Noršur- og Vestur-Pakistan eru žurrlendissvęši.  Į sušur- og mestum hluta Austurlandsins veršur monsśnvinda vart.  Hitastig er mjög mismunandi milli įrstķša og hęšar yfir sjó, allt frį hitabeltisloftslags ķ sušri til kuldans ķ fjöllunum ķ noršri.

Efnahagsmįl:  U.ž.b. helmingur vinnuaflsins er bundinn ķ sjįlfsžarfalandbśnaši, ašallega hveiti- og hrķsgrjónarękt.  Bašmull er ašalśtflutningavara landsins.  Rķkisstjórnin hefur hvatt til įveituframkvęmda en rśmlega helmingur ręktašs lands er annašhvort vatnssósa eša meš söltum jaršvegi.  Nįttśruaušlindir eins og kol, gull, grafķt, kopar og mangan hafa lķtt veriš nżttar enn žį.  Išnašur beinist helzt aš framleišslu matvęla, vefnašarvara og żmissa neyzluvara.  Atvinnuleysi og undirmönnun vinnustaša eru ašalvandamįlin.  Landsmenn reiša sig mjög į erlendan stušning og peninga, sem farandverkamenn senda heim.

Nżleg saga:  Landsvęšiš, sem nś er Pakistan, komst undir įhrif Breta į 18. öld, en landiš varš ekki til undir žvķ nafni fyrr en ķ įgśst 1947.  Žį var Brezka Indlandi skipt aš kröfu mśslimasambandsins um ķslamskt rķki, žar sem hindśar vęru ekki ķ meirihluta.  Mikill fjöldi mśslima fluttist žangaš bśferlum og allt aš ein milljón manna féll ķ blóšbašinu, sem hlauzt af ašskilnašnum.  Upprunalega var landiš tvķskipt - Austur- og Vestur Pakistan, sem voru ašskilin af 1.600 km (1.000 mķlna) breišu indversku landsvęši.  Nś er Austur-Pakistan oršiš aš hinu sjįlfstęša rķki Banglades.  Deilur komu strax upp milli hins nżja rķkis, Pakistan, og Indlands um yfirrįš į żmsum landsvęšum.  Kasmķr, sem var fyrsta bitbeiniš, var skipt į milli landanna.  Löndin böršust um Kasmķr į įrunum 1947-49 og 1965 og hafa ekki komizt aš nišurstöšu um endanlega skiptingu žess enn žį og af og til kemur til įtaka mešfram vopnahléslķnunni į milli hinna strķšandi fylkinga.

Leištogi mśslimasambandsins, Muhammad Ali Jinnah (1876-1949) varš fyrsti landstjóri Pakistan.  Hann var nefndur „fašir žjóšarinnar” og lézt skömmu eftir aš landiš fékk sjįlfstęši.  Pakistan varš lżšveldi įriš 1956.  Stjórnmįlaįstandiš ķ landinu var mjög óstöšugt og her žess hrifsaši til sķn völdin um tķma (Muhammad Ayub Khan hershöfšingi 1958-69; Muhammad Yahya Khan hers-höfšingi 1969-71).  Žrįtt fyrir aš Austur-Pakistan vęri mannfleira en vesturparturinn, hafši Vestur-Pakistan stjórnmįlaleg tögl og hagldir og réši yfir hernum.  Ķ kosningunum įriš 1970 vann flokkur Shaikh Mujibur Rahmans, Awamibandalagiš, yfirgnęfandi sigur ķ Austur-Pakistan og PPP (Alžżšuflokkurinn) fékk flest žingsęti ķ Vestur-Pakistan.  Mujibur Rahman virtist hafa minni įhuga į žvķ aš stżra nżrri rķkisstjórn Pakistans en aš berjast fyrir sjįlfstęši Austur-Pakistan.  Eftir įrangurslausar samningavišręšur milli rķkishlutanna ķ marz 1971 var herinn sendur frį vesturhlutanum til Austur-Pakistan, sem lżsti žį strax yfir sjįlfstęši og borgarastyrjöld brauzt śt.  Indverjar studdu sjįlfstęšisbarįttu Austur-Pakistana og pakistanski herinn varš aš gefast upp ķ įrslok.

Leištoga PPP, Sulfiqar Ali Bhutto (forsętisrįšherra 1972-77) var bolaš frį völdum ķ hallarbyltingu, sem Muhammad Zia al-Haq, starfsmannastjóri hersins, leiddi.  Bhutto var hnepptur ķ fangelsi įriš 1977 fyrir aš hafa skipaš fyrir um morš föšur pólitķsks mótherja.  Hann var dęmdur til dauša įriš 1978 og hengdur įriš 1979, žrįtt fyrir alžjóšleg mótmęli.  Įriš 1985 aflétti Zia herlögum ķ landinu.  Zia fórst ķ flugslysi įriš 1988.  Nokkrum mįnušum sķšar sigraši PPP undir forystu dóttur Bhuttos, Benazir, ķ kosningum og hśn varš fyrsti kvenforsętisrįšherra ķslamsks rķkis.  Įriš 1990 sakaši forseti landsins hana um vinavęšingu og spillingu og leyst frį embętti.  Ķslamski demókrataflokkurinn (Islamic Democratic Alliance; IDA) fékk meirihluta ķ kosningum ķ kjölfariš.  Įriš 1993 var forsętisrįšherra žess flokks lķka leystur frį embętti en skipašur aftur meš hęstaréttarśrskurši.

Ķ október 2005 varš mikill jaršskjįlfti ķ Kazmķr.  Hann olli dauša 70.000 - 90.000 manns.  Fjįrskortur og vegir, sem lokušust vegna skrišufalla ollu miklum erfišleikum viš hjįlparstarf.  Keppzt var aš björgun og aš koma upp višunandi hśsaskjóli fyrir u.ž.b. 2 miljónir manns til aš koma ķ veg fyrir meira mannfall, žar sem vetur var ķ nįnd.  Bśizt var viš, aš margir yršu kuldum og vosbśš aš brįš, žannig aš žśsundir fęrust ķ višbót.

 TIL BAKA        Feršaheimur - Garšastręti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir         HEIM