Port˙gal efnahagslÝfi­,
Flag of Portugal


PORT┌GAL
EFNAHAGSL═FIđ

.

.

UtanrÝkisrnt.

Booking.com

Landb˙na­ur.  Landb˙na­arframlei­slan, hvort sem er kornvara e­a kj÷t, er minni en Ý ÷­rum Evrˇpul÷ndum vegna lÝtillar fjßrfestingar, frumstŠ­ra b˙na­arhßtta, lÝtillar notkunar ßbur­ar og eignarrÚttar lands.  A­aluppskeran byggist ß hveiti, byggi, maÝs, hrÝsgrjˇnum, kart÷flum, ˇlÝfum, vÝnberjum og tˇm÷tum.  Landi­ er me­al stŠrstu ˙tflytjenda tˇmatsˇsu og gŠ­avÝna.  Ůessi ˙tflutningur vegur ß mˇti innflutningi hveitis og kj÷tmetis.  VÝ­ast, einkum Ý nor­urhlutanum, eru lÝtil břli me­ dreif­u eignarhaldi, sem kemur Ý veg fyrir samvinnu Ý rŠktun og hagkvŠma skiptingu korntegunda.  ═ su­urhlutanum, nema Ý Algarve, eru stˇrbřli Ý eigu au­ugra landeigenda, sem b˙a fjarri rekstrinum og hafa engan ßhuga ß a­ fjßrfesta Ý vÚlb˙na­i, ßbur­i og ÷­rum tŠknib˙na­i til a­ auka framlei­sluna og gera hana ar­bŠrari.  Eftir byltinguna voru stˇr landb˙na­arsvŠ­i sunnan Tagus ■jˇ­nřtt og fyrrum eigendum greiddar nokkrar bŠtur.  Ůessum a­ger­um var a­allega Štla­ a­ bylta stˇreignakerfinu, gefa smßbŠndum frumkvŠ­i, lŠkka skatta, kynna nřja rŠktunarm÷guleika, auka rŠktun h˙sdřrafˇ­urs og gera rŠktun b˙fjßr hagkvŠmari.  Stˇr svŠ­i ur­u a­ samyrkjub˙um.  Ůessi sn÷ggu umskipti ollu stjˇrmßlalegri spennu og minni framlei­slu Ý landb˙na­i.  Eftir 1976 var­ stefnubreyting.  Stjˇrn sˇsÝalista beitti sÚr fyrir n˙tÝmavŠ­ingu og aukinni framlei­slu břla Ý einkaeign.  Ůri­jungur landsins er skˇgi vaxinn og fjalllendi­ er vÝ­ast vel falli­ til skˇgrŠktar, sem tˇk fj÷rkipp ß sÝ­asta fjˇr­ungi 20. aldar, einkum ß svŠ­um, sem voru illa farin af uppblŠstri.

Fiskvei­ar eru miki­ stunda­ar ß gj÷fulum mi­um me­fram str÷ndinni.  Miki­ er veitt af sardÝnu, ansjˇsu og t˙nfiski auk ■orsks ˙r Nor­ur- Atlantshafi.  Fiski­na­urinn hefur blˇmstra­ og afur­irnar eru seldar ß m÷rku­um um allan heim.  Helztu hafnirnar eru Matosinhos, Set˙bal, PortimŃo og nokkrar Ý Algarve.  Ůrßtt fyrir mikla ˙tger­, nŠgir aflinn ekki fyrir innanlandsmarka­inn, ■annig a­ miki­ er flutt inn af saltfiski frß ═slandi, skrei­ frß Noregi og sardÝnum frß R˙sslandi.  Port˙galar stundu­u miklar fiskvei­ar ß fjarlŠgum mi­um Ý aldanna rßs (sjß äĂvisaga ■orsksinsö Ý ■ř­ingu Ëlafs Hannibalssonar).

Nßmuvinnsla.  BenzÝn og olÝuv÷rur eru fluttar inn.  Kolavinnslan, sem hefur aukizt miki­ sÝ­an ß nÝunda ßratugnum, nemur u.■.b. 5% af orku■÷rf landsins.  Ůri­jungur rafmagsins er framleiddur Ý vatnsorkuverum.  Jßrnblendisnßm, s.s. tungsten (wolfram), tin og krˇm, er talsvert Ý landinu og mestur hluti tungstens er fluttur ˙t.  Kolin ˙r nßmunum Ý Moncorvo eru a­ mestu notu­ til stßlframleis­lu Ý Stßlverksmi­jum rÝkisins.  Kopar er numinn Ý Neves og Corvo.

I­na­ur.  A­ali­na­arsvŠ­i landsins eru ß Lissabon-Set˙balsvŠ­inu Ý su­urhlutanum og Porto-Braga-AveirosvŠ­inu Ý nor­urhlutanum.  ═ su­urhlutanum eru olÝuhreinsunarst÷­var, sementsverksmi­jur, stßli­juver, skipasmÝ­ar, bÝlaframlei­sla, elektrˇnÝsk tŠkjaframlei­sla, trßkvo­u- og korkframlei­sla.  ═ nor­urhlutanum er meira um lÚttari i­na­, s.s. vefna­arv÷rur, skˇ, h˙sg÷gn, vÝn og fullunnar matv÷rur.  Aveiro er mi­st÷­ trjßkvo­uframlei­slunnar og timburv÷ru, Braga sÚr um fatna­, hnÝfap÷r og elektrˇnÝsk tŠki og Ý Sines, sem er hafskipahafnarborg u.■.b. 150 km sunnan Lissabon, eru olÝuhreinsun og orkuframlei­sla efst ß listanum.  Stˇri­na­urinn var ■jˇ­nřttur Ý kj÷lfar byltingarinnar ßri­ 1974.  Eftir inng÷nguna Ý Evrˇpusambandi­ 1986 tˇk ■rˇun Ý einkavŠ­ingarßtt vi­ og Ý kringum 1990 var b˙i­ a­ einkavŠ­a flest ■jˇ­nřttu fyrirtŠkin.  Eignarhald i­nfyrirtŠkja er n˙ me­ ■rennum hŠtti:  Almenn hlutafÚl÷g um ■ungai­na­, einkarekstur lÚttari i­na­s og al■jˇ­avŠ­ing tŠknifyrirtŠkja.

Banka- og fjßrmßl.  Bankar og tryggingarfyrirtŠki voru ■jˇ­nřtt ßri­ 1975 og sÝ­an einkavŠdd smßm saman ß nÝunda ßratugnum.  ═ byrjun hins nÝunda nßmu Ýt÷k rÝkisbankanna u.■.b. 90% og tryggingarfyrirtŠkja 60% ß marka­num.  RÝkisbankarnir lÝ­a fyrir l÷ggj÷fina, sem skuldbindur ■ß til a­ lßna fÚ ß lßgum v÷xtum til einkaframtaksins og rÝkisins til a­ jafna fjßrlagahalla landsins.  SÝ­an landi­ var­ a­ili a­ Evrˇpusambandinu hafa ■rˇast fjßrmagnsmarka­ir, sem b˙a vi­ frjßlsa samkeppni.

Verzlun og vi­skipti. 
Port˙gal břr vi­ ˇhagstŠ­an vi­skiptahalla.  Innflutningur matv÷ru, hveitis, hrßolÝu, vela, bifrei­a og hrßefna hefur veri­ meiri en ˙tflutingur vefna­arv÷ru, fatna­ar, trjßkvo­u, vÝns, korks og tˇmatsˇsu.  A­alvi­skiptal÷nd landsins eru Bretland, Frakkland, og ÷nnur l÷nd Ý Evrˇpusambandinu.  Vi­skipti vi­ fyrrum nřlendur landsins eru or­in a­ engu.  Vi­skiptahallinn hefur einkum veri­ jafna­ur me­ peningum, sem farandverkamenn senda heim til fj÷lskyldna sinna, og fer­a■jˇnustunni.  Gjaldeyrisfor­i landsins fˇr a­ aukast eftir a­ildina a­ ESB vegna erlendra fjßrfestinga.  ┴ ßrunum 1974-84 var allur gjaldeyrisfor­i landsins nřttur til a­ jafna vi­skiptahallann.

 TIL BAKA        Fer­aheimur - Gar­astrŠti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir         HEIM