Andalúsía er sjálfstjórnarhérađ á Suđur-Spáni.  Ţađ nćr yfir sýslurnar Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Jaén, Málaga og Sevilla.  Norđan ţess er Sierre Morena, héruđin Albacete, Murcia og Miđjarđarhafiđ í austri, Gíbraltar, Atlantshafiđ og Miđjarđarhafiđ í suđri og Portúgal í vestri.  Hérađshöfuđborgin er Sevilla og ađalvatnsfalliđ Guadalquivir, sem rennur til Atlantshafs norđan Cádiz.  Sunnan árdalsins eru fjöllin Sierra Nevada (Snjófjöll).  Hćsti tindur ţeirra er Mulhacén (3478m).  Mestur hluti hérađsins er frjósamur.  Loftslagiđ viđ Miđjarđarhafsströndina er jađartrópískt en temprađ viđ Atlantshafiđ.  Uppi í fjöllum er hitastig lćgra og algengt er ađ snjói.  Hlýtt loftslagiđ í dölunum og á sléttunum gerir bćndum kleift ađ rćkta appelsínur, ólífur og sykurreyr, hveiti, maís og ađrar korntegundir.  Međal verđmćtra jarđefna í fjalllendinu eru blý, silfur, kopar, kvikasilfur og kol.

Líklega er Andalúsía gamla konungsríkiđ Tarshish (af Tartessus) á suđvesturströnd Íberíuskaga, sem getiđ er í biblíunni.  Karţagómenn komu sér ţar fyrir á 5. öld f.Kr.  Eftir ađ Rómverjar náđu ţví undir sig, kölluđu ţeir ţađ Baetica (af Boetis, rómverska nafni Guadalquivir).  Velmegun var mikil á dögum Rómverja, ţar til vandalar náđu yfirhendinni á 5. öld.  Svćđiđ fékk nýtt nafn, Vandalúsía, sem var afbakađ í núverandi nafn á síđari öldum.  Vísigotar komu í kjölfar vandala og réđu svćđinu ţar til arabar gerđu innrás áriđ 711.  Ţá varđ Andalúsía ađ menningarmiđstöđ sarasana og mára.  Borgirnar Granada, Górdoba, Sevilla og Jaén urđu miđstöđvar menningar, iđnađar og verzlunar.  Stúdentar hvađanćva ađ í Evrópu sóttu nám í hinum víđkunnu háskólum múslima.  Andalúsía varđ ađ márísku furstadćmi áriđ 756 og ţróađist síđan í kalífaríkiđ Córdoba.  Márar misstu Lćgri-Andalúsíu (svćđiđ viđ neđri hluta Guadalquivir) áriđ 1212 en Efri-Andalúsía varđ ađ konungsríkinu Granada fram til 1492, ţegar einvaldar Kastilíu og Aragón, Ferdinand V og Ísabella, náđu ţví undir sig.  Frá 1516 blandast saga Andalúsíu sögu sameinađa konungsríkisins Spánar.  Heildarflatarmál Andalúsíu er 87.268 km² og áćtlađur íbúafjöldi 1991 var tćplega 7 miljónir.