Rín,
Flag of Netherlands

Flag of Switzerland

Flag of Germany

RÍN MEIRA RÍNARFOSSAR . .

RÍN
HOLLAND - ŢÝZKALAND - SVISS

.

.

Utanríkisrnt.

Rín er ein mikilvćgasta samgöngućđ Evrópu auk ţess sem hún rennur um einhver fegurstu svćđi álfunnar.  Upptök ţessarar 1.320 km löngu móđu eru í svissnesku kantónunni Graubünden.  Hún streymir um Bodenvatn, myndar síđan Rínarfossana viđ Schaffhausen og tekur svo stefnu til Basel.  Ţađan tekur hún norđlćga stefnu og rennur um Rínarsléttuna.  Milli Mainz og Bingen stefnir hún í vestur og síđan í norđvestur um Rínargljúfrin í Hellufjöllum (Das Rheinische Schiefergebirge)  Á láglendinu kvíslast hún og hverfur í Norđursjó.

Rínarsléttan er jarđfall (sig), allt ađ 40 km breitt.  Ţađ takmarkast ađ austan af Svartaskógi, Kraichgau og Odenwald, en ađ vestan af Vogesafjöllum, Haardt og Norđurfalska fjalllendinu.  Framburđur árinnar myndar mjög frjósöm ávaxta- og vínrćktarsvćđi, s.s. Markgreifaland, Ortenau, Ţýzku vínleiđina og fjallaleiđina.

Siglingarleiđin um Rínargljúfrin er varasöm, ţrátt fyrir ýmsar lagfćringar og siglingamerki.  Flúđir, straumkast og ţrengsli eru enn ţá fyrir hendi og stundum verđa slys og óhöpp.  Nefna má Bingenţrengslin og Lóreleiklettinn, ţar sem áin rennur hvađ ţrengst.  Međfram Rínargljúfrunum eru margir riddarakastalar frá miđöldum.

Vatnsborđ Rínar er jafnast allra ţýzkra fljóta.  Ţađ er sjaldgćft, ađ ónóg vatn sé til siglinga.  Ţađ gerist helzt í september/oktober.  Hinar fjölmörgu ţverár eru nćgileg vatnsmiđlun.  Hin stćrsta ţeirra er Main, sem er skipgeng um skipaskurđi.  Rín hefur veriđ tengd viđ Dóná um skurđ, ţannig ađ hćgt er ađ sigla alla leiđ frá Norđursjó til Svartahafs.  Ađrar ţverár Rínar eru m.a. Nahe, Lahn, Mosel og Neckar.

Síđustu áratugi hefur árvatn mengast mjög í Ţýzkalandi.  Fyrir nokkrum árum hófst baráttan gegn menguninni, en enn ţá (2008) er áin menguđ.  Fiskur er ađ mestu horfinn úr ađalánum, m.a. lax úr Rín.  Fólki er ráđlagt ađ bađa sig ekki í Rín.

Sjaldan er svo kalt, ađ Rín leggi, ţótt jakaburđur sé í ánni af og til.  Nokkuđ víđa eru flúđir í Rín, t.d. viđ Basel (250 m.y.s.), Mainz (80 m), Koblenz (60 m) og Emmerich (10 m).

Breidd Rínar er misjöfn.  Milli Mainz og Bingen er hún 400-800 m breiđ, Bingenţrengslin 250 m, milli Lórelei og St. Goar 90-150 m og viđ Köln 250 m.

Milli Bingen og St. Goar er hćđarmunur einna mestur og siglingaleiđin hćttulegust vegna ţrenglsa og flúđa.  Umferđaryfirvöld á ánni verđa ađ sjá um leđjumokstur og sprengingar til ađ halda fljótinu skipgengu.  Stokkurinn, sem var sprengdur og siglt er um í Rínargljúfrunum, er rćkilega leiđarmerktur međ baujum, duflum, stöngum, ljósum, veifum, belgjum og ţríhyrningum, bćđi í ánni og uppi á landi.  Síđan 1831 eru allar merkingar alţjóđlegar.

Á bökkum Miđ-Rínar eru bćđi akvegir og járnbrautir.  Farţegaflutninga á ánni annast Köln-Düsseldorfer Deutsche Rheinschiffsfahrt AG., Frankenwerft 15, 5000 Köln 1, sími: 0221/20881.  Ferđir hefjast árlega um páska og standa yfir fram í miđjan október.

Rínarfossarnir eru í kantónunni Schaffhausen.  Ţeir eru mestu fossar Miđ-Evrópu, 15-21 m háir og allbreiđir.  Ţeir steypast yfir ţröskuld úr júrakalki.  Tveir klettar standa í miđjum fossunum (siglt út í hinn stćrri).  Mesta vatnsmagn er í júní, ţegar snjóa leysir í háfjöllum.  Hćgt er ađ komast ađ fossunum frá báđum bökkum Rínar en bezta útsýniđ er frá norđurbakkanum (frá Schaffhausen um Myhlenstraße á leiđ 4 til Neuhausen am Rheinfall).  Hćgt er ađ ganga upp međ ánni ađ Rheinfallbrücke (192 m löng), yfir hana ađ Laufenhollinni (veitingahús á báđum endum stígsins og bílastćđi fyrir rútur).  Sunnan megin (Schloss Laufen) er gott útsýni yfir fossana af áhorfendapöllum Pavillon, Känzli og Fischez.

 TIL BAKA        Ferđaheimur - Garđastrćti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir         HEIM