Bśtan skošunarvert,
Flag of Bhutan

Ašalsķša Bśtan Ašalsķša Feršaheims    

BŚTAN
SKOŠUNARVERŠIR STAŠIR

.

.

Utanrķkisrnt.

Booking.com

Thimphu (Thimbu; 2370 m.y.s.; 20ž. ķb.) hefur veriš höfušborg landsins sķšan 1960.  Hśn er um mišbik landsins vestanveršs ķ breišum dal samnefndrar įr.  Yfir borginni gnęfir *Tashichho Dzong ('Kastali trśarinnar').  Turninn (Uchi) er frį įrinu 1641, en hinn hlutinn var endurnżjašur į įrunum 1961/62.  Žarna situr rķkisstjórnin aš mestu leyti og žingmenn koma žar saman ķ žingsalnum.  Žar aš auki er žarna krżningarsalurinn og sumarsetur ęšstu trśarleištoganna (hinn ęšsti er Je Khenpo).  Konur mega ekki vera ķ kastalanum eftir sólsetur.  Ofan kastalans og handan įrinnar andspęnis konungshöllinni er nżja žjóšarbókhlašan og Hęstiréttur.

Markašurinn er viš margar götur.  Ķ Food Corportation of Bhutan, stórmarkaši, sem selur vörur į lįgu verši, fįst matvęli og heimilisvörur.  Fjöldi įfengisverzlana er bśinn einföldum tréboršum og stólum fyrir višskiptavini sķna.  Aš auki eru nokkur einföld vöruhśs, sem bjóša alls konar neytendavörur (aš mestu frį Indlandi).

Ķ Changgangkhahofinu, sem er ķ tķbezkum stķl og er örskammt frį markašnum, eru fallegar freskur og gamlar trégrķmur og aš utan er žaš skreytt meš andamyndum.

*Minningarmusteri (Tshorten) Jigme Dorji Wangchuk konungs, sem dó 1972, blasir viš ofar ķ dalnum.  Žar eru fagrar trśarlegar veggmyndir.  Žangaš er stöšugur straumur pķlagrķma, sem ganga žar um ķ aušmżkt og bišja.

Į hverjum sunnudagsmorgni er haldinn markašur ķ Thimphu.  Žar eru seldir įvextir, gręnmeti, kjöt, hressingardrykkir og heimilisvörur.  Į markašnum er alltaf sérstakur bęnasöngvari, sem kemur meš trśarskrķni meš sér.  Žetta skrķni er fagurlega skreytt smįmįlverkum og gylltum myndum.  Samkvęmt gömlum hefšum į aš gauka skildingi aš honum.

Ķ nokkurra mķnśtna akstursfjarlęgš utan borgarinnar, nešan viš hina stóru byggingu indverska sendirįšsins, er konungshöllin Dechenchholing, žar sem móšir konungsins bjó.  Žar er lķka Cherihofiš, eitt hiš elzta ķ Bśtan.

U.ž.b. 8 km frį borginni er Simtokha Dzong-virkiš (1627) til varnar ķ dalsmynni Thimphu-dalsins.  Žar vekja helzt athygli freskur og śtskornar flķsar og styttur Buddha og Bodhisattva.  Ķ virkinu er Rigneyskólinn, žar sem dsonghamįliš er kennt auk trśarbragšafręša.  Žašan liggur 700 m langur stķgur upp til klaustursins Phajoding (1748; fallegt śtsżni yfri Thimphu).  Į hólunum umhverfis borgina eru nokkur virki og klaustur.

FRĮ  PHUNTSHOLING  TIL THIMPHU Borgin Phuntsholing (270 m.y.s.; 20ž. ķb.) er viš ašallandamęrastöšina aš Indlandi.  Um hana liggur žjóšvegurinn til Vestur-Bengal.  Gerš žjóšvegarins milli Phuntsholing og Thimphu, sem deildir śr hernum önnušust, var mešal mikilvęgustu žróunarverkefna landsins į sjöunda įratug 20. aldar.  Vegurinn liggur um žykkan frumskóg į lįglendinu, upp ķ 1800 m hęš, žar sem hann heldur įfram į flötu landi um hrķš žar til hann tekur stefnuna upp į viš į nż aš hęsta punkti ķ 2516 m hęš.  Sķšan lękkar hann lķtiš eitt nišur til Paro.  Gamla reišleišin, sem tók 5-6 daga aš feršast um, liggur vķša mešfram nżja žjóšveginum.  

Eftir rśmlega žriggja tķma akstur frį Phuntsholing er komiš til orkuver-inu Chukha Hydel (śtsżnisstašur), sem byrjaš var aš byggja įriš 1976 meš indverskum stušningi.  Žrįtt fyrir mikla tęknilega erfišleika, tókst aš ljśka žvķ. Žremur stundarfjóršungum lengra er Bunakha Jakhang, žar sem hęgt er aš fį hressingu ķ kaffiterķunni.  Frį Chapchha-skaršinu (2516m; + 40 mķn.) er geysigott śtsżni yfir farinn veg.  Žrjįtķu mķnśtum handan skaršsins birtist Dobji Dzongvirkiš į hól til vinstri.  Žar er nś fangelsi.  Skömmu sķšar koma įrmót (Chuzom) Paro Chu- og Wang-įnna.  Žar kvķslast vegurinn.  Til vinstri heldur hann įfram inn Hadalinn og til Paro.  Enn žį er tveggja klst. akstur eftir į ašalžjóšveginum til höfušborgarinnar Thimphu.

Žaš tekur u.ž.b. 45 mķn. aš aka leišina frį Chuzom til Paro (2200m).  Dalurinn, sem ekiš er um, er talinn einn fegursti dalur landsins, einkum į vorin, žegar ferskju- og eplatrén standa ķ blóma.  Įin Paro Chu lišast į milli hrķsgrjóna- og hveitiakra og hśsa į stangli.  Į hęš viš įna, skammt frį flugvellinum, er Rimpung Dzongvirkiš (eša Paro Dzong; frį 1645), sem brann įriš 1907 og var endurbyggt.  Nś hżsir žaš opinberar skrifstofur Paro og rķkisklaustur.  Inngaršurinn er rķkulega skreyttur lįgmyndum og mįlverkum.  *Turninn (Uchi) er athyglisvert dęmi um bśtanskan byggingarstķl.  Ķ virkinu er safn heilagra grķmna, įhalda, skreytinga og 'thondrel' (stór thangkha) meš įsaumušum skreytingum, sem eru til sżnis į hverju įri ķ stuttan tķma sķšasta morgun tsechhu.  Į veröndinni (kundrey) viš innganginn ķ lhakhang eru rķki himinsins, jaršarinnar og helvķtis sżnd į myndręnan hįtt.

Handan įrinnar, nešan virkisins, er höllin Ugyen Pelri, sem var byggš meš 'koparlitaša fjalliš', žar sem trśarleištoginn Rimpo-che (guru) dvaldist į himnum sem fyrirmynd.  Į bröttum fjallshrygg ofan virkisins gnęfir gamli, kringlótti varšturninn Ta Dzong.  Sķšan 1967 hefur hann hżst Žjóšminjasafniš (ašgangseyrir; bannaš aš taka myndir).  Ķ safninu eru m.a. thangkhas, gull- og silfurmunir og ašrir listmunir.  Žar er lķka safn bśtanskra frķmerkja og uppstoppuš dżr (ž.į.m. snęhlébarši).  Į leišinni nišur frį safninu er Duntse-hofiš, sem Tķbetinn Thangton Gyalpo reisti upphaflega į 15. öld.  Sį hinn sami er fręgur fyrir gerš hinnar svonefndu Ķsbrśar.
  Handan Parobrśarinnar liggur vegurinn um 100 m langt bazarsvęši og mešfram įnni til noršvesturs.  Įtta km lengra er *Kyichu Lhakhang, eitthvert virtasta hof landsins.  Lķkt og Jampehofiš ķ Bhumthang var žaš fyrst byggt į 7. öld.  Mišhofiš var reist įriš 1830 og sķšar višbyggingin, sem nśverandi konungsmóšir lét reisa.  Fķnleiki žessara bygginga er mikil andstaša viš drungalega kastalana.

Hįtt uppi ķ žverhnķpinu ofan vegarins rķs *Taktsang-klaustriš ('Tķgrisbęliš'; 3070m).  Žjóšsagan segir, aš Rimpo-che (guru) hafi séš žar fljśgandi kventķgur, sem lenti nįkvęmlega žar sem klaustriš var reist.  Žaš varš aš pķlagrķmastaš, sem allir Bśtanar keppast viš aš heimsękja a.m.k. einu sinni į ęvinni.  Nśverandi byggingar eru frį įrinu 1692.  Žangaš kemst fólk gangandi frį veginum eša leigir sér reišdżr (asna eša hest) til aš komast žangaš.  Į leišinni upp er hęgt aš fį sér ķ svanginn ķ Taktsang Jakhang.  Reišdżrin flytja fólk aš klausturhlišinu, en žašan žarf aš ganga įfram (u.ž.b. 200 m hęšarmunur), en žaš er erfišisins virši.  Enn ofar (u.ž.b. 15 mķn.) er einsetukofinn Sangtog Pelri ('Himinsklaustriš') frį 17. öld.

Įtjįn km handan Parobrśarinnar endar vegurinn viš rśstir klausturkastalans Drukgyel Dzong.  Hann var eitt sinn mikilvęgur varnarstašur ķ barįttunni viš tķbetsku herina, sem reyndu oft aš brjótast inn ķ Chumbidalinn śr noršvestri, en engin žessara innrįsa į 17. öld heppnašist.  Kastalinn skemmdist įriš 1954 ķ eldi og įkvešiš var aš endurbyggja hann ekki.  Ķ grennd viš kastalann ęfa bogaskyttur list sķna.  Žegar vel višrar og skyggni er gott, sést vel til Chomolharifjalls (7316m).  Frį Drukgyel Dzongkastalanum er hęgt aš komast yfir fjöllin til Ha Dzongkastalans ķ sušvestri, en śtlendingum er ekki leyfšur ašgangur aš Hadalnum.  Ha var fyrrum mikilvęg mišstöš blómlegra višskipta viš Tķbet og žašan var fljótlegt og aušvelt aš komast til Chumbidalsins.

FRĮ  THIMPHU  TIL  AUSTURHLUTANS Ökuferš frį Thimphu um fagurt skóglendiš ķ fjöllunum um Dochuskaršiš (3114m; tehśs) til vetrarbśstašar allra Wangchuk-konunganna, Punakha, (1200m) tekur u.ž.b. 3 klst.  Žar er *Puhakhakastalinn (1637), sem er einstętt dęmi um bśtanska byggingarlist.  Hann stendur tignarlega viš įrmót Mo Chu og Pha Chu og į hverju įri er hann ķ hęttu vegna flóša.  Frį hinum sjö hęša turni hans er gott śtsżni.  Loftslagiš ķ dalnum er žęgilegt og tempraš, svo aš Lamaprestarnir bśa žar lķka į veturna, ž.e.a.s. frį fyrsta degi tķunda mįnašar bśtanska dagatalsins til fyrsta dags fjórša mįnašar.  Jaršneskar leifar hins fyrsta Shabdrung eru varšveittar ķ Punakha.  Sjöunda, įttunda og nķunda dag fyrsta tunglmįnašar er haldin hįtķš til heišurs og til aš milda Mahakala, verndargušs Bśtans.  Sķšasta dag Domchey er minnst kęnlegra varna landsins gegn Tķbet meš dżrum sżningum.  Hįmarki nęr hįtķšin meš skrśšgöngu (Serdrang) munkanna ķ skrautlegum og litrķkum silkiklęšum eftir įrbakkanum viš undirleik bęnalśšra, sem ašrir munkar žeyta uppi į žaki kastalans, og leikinn varnarsigur gegn Tķbetum.

Wangdibphodrang Dzong-kastalinn trónir į klettahrygg fyrir ofan įrmót Mo Chu, Tang Chu og Sankosh yfir ašalleišinni til Austur- og Miš-Bśtan.  Fyrsti Shabdrung Bśtan reisti hann įriš 1638.  Höfšingjar ķ žessum landshlutum komu nęstir rįšamönnum ķ Paro og Tongsa aš völdum um aldir.  Kastalinn er drungalegur aš sjį, enda leika oftast um hann kaldir vindar.  Falleg trébrś frį 17. öld liggur yfir įna.

Ferš frį Wangdiphodrang um Pele-skaršiš (3350m) til Tongsa ķ Miš-Bśtan tekur u.ž.b. 6 klst.  Eftir klukkustundar ferš nišur śr skaršinu er komiš aš brś yfir Nikka Chu og Rukibji Chuzom.  Eftir 3½ tķma ferš frį Wangdip-hodrang kemur Augnahofiš ķ Chendebji ķ ljós til hęgri.  Žaš er prżtt fallegum höggmyndum į hellugrjóti.

Tongsa (2080m) er ęttaróšal Wangchuk konungsfjölskyldunnar.  *Tongsakastalinn (eša Chhokor Rabtse Dzong) er aš mörgu leyti hinn glęsilegasti ķ Bśtan.  Einn forfešra fyrsta Shabdrung byggši hann fyrst įriš 1543, en sķšar var hann stękkašur verulega.  Ašalleišin milli austur- og vesturhluta landsins lį beint ķ gegnum hann, žannig aš hann hafši mikiš hernašarlegt gildi.  Žašan var hęgt aš hafa eftirlit meš öllum austurhluta landsins.  Kastalinn hżsir veršmętt safn śtskuršarmynda śr nashyrningshornum, sem eru sjaldan til sżnis.  Ķ varšturninum (Ta Dzong) ofan ašalbygginga kastalans eru įhugaveršar vegg-myndir og verk, sem sżna Hina himnesku höll Gesars.  Ofan af turninum er gott śtsżni yfir Mangde Chu og austur-vestur leišina.  Kunga Rabtenhöllin, 25 km sunnan Tongsa, var vetrarbśstašur annars konungsins ķ Bśtan.

Hin 66 km ferš frį Tongsa ķ austurįtt til markašsbęjarins Bumthang tekur venjulega 2 klst., en žaš mį bśast viš töfum og lengri tķma, žvķ aš į leišinni er stöšugt veriš aš sprengja fyrir vegarstęšum.  Leišin liggur um Yatu-skaršiš (3536m).  Ķ kringum Bumthang (2650m) eru dalverpin Chume, Chhokor, Gang og Ura.  Ķ bęnum bjó žjóšsagnapersónan og kennarinn Padmalingpa.  Fjöldi athyglisveršra hofa og klaustra er ķ og umhverfis Bumthang.  Hinar miklu byggingar Jakar Dzong-kastalans eru frį 16. öld og umhverfis žęr er rśmlega 1½ km langur mśr.  Upprunalegi kastalinn eyšilagšist ķ eldi og jaršskjįlfta įriš 1897.  Hann var endurbyggšur ķ byrjun 20. aldar.  Žar bśa engir munkar lengur.  Ķ Jampe Lhakhang eru margar kapellur og fallegar freskur (myndatökubann).  Kurje Lhakhang, viš enda vegarins uppi ķ dalnum, er eitt mikilvęgasta musteri landsins.
  Handan įrinnar er Tamshing Lhakhang, sem Padmalingpa lét reisa snemma į 16. öld.  Óreglulegar byggingar musterisins er skreytt óvenjulegum, gömlum freskum (vasaljós naušsynleg).  Sé gengiš lengra upp ķ dalinn, yfir sefbrśna, er komiš aš Thangbi Lhakhang, klaustri Karma-Kagyupatrśflokksins.  Žaš nokkurra klukkustunda gangur ķ višbót og yfir eina brś enn žį aš fara aš hinu fagra Ngang Lhakhang (Svanahofinu).  Žašan er bezt aš fara į hestum yfir brattan fjallshrygg nišur ķ Tangdalinn, alla leiš til Membertsho.

Mongar Dzong er önnur stęrsta byggšin in Austur-Bśtan.  Kastalinn var ekki byggšur fyrr en įriš 1930.  Žašan liggur vegurinn noršur til Lhuntshi Dzong, žar sem karlmenn bera Tchuba aš tķbetskri fyrirmynd og lifa tiltölulega góšu lķfi af jakuxahjöršum sķnum.  Sagt er, aš žarna sé fegurstu konur landsins aš finna.

Tashigang (1120m) er viš vegamót leišarinnar frį Samdrup Jonghar og austur-vestur leišarinnar.  Žetta žéttbżlissvęši er žekkt fyrir litrķkan og munstrašan vefnaš.  Fólk af indverskum uppruna, Kokons, sem žar bżr, spinnur og vinnur hiš kunna Endi-silki.  Tasingang-Dzong (1667) trónir į bröttum klettahrygg yfir įnni Manas.

 TIL BAKA     Feršaheimur - Garšastręti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir            HEIM