Hoover virkjunin Bandarķkin,
Flag of United States

MIKLAGLJŚFUR DAUŠADALUR    

HOOVERVIRKJUNIN
.

.

Utanrķkisrnt.

Booking.com

Hlutverk Hooverstķflunnar er margžętt: *Hśn dregur śr flóšahęttu;  *hśn geymir į bak viš sig vatnsforša til *įveitna, *neyzlu, *išnašaržarfa og framleišslu *rafmagns;  *hśn myndaši risastórt lón, žar sem lifir mikiš af fiski og żmiss konar dżralķf žrķfst į bökkum žess auk žess sem svęšiš umhverfis er mjög vinsęlt til śtivistar.

Coloradoįin hefur grafiš gljśfriš ķ milljónir įra.  Hśn er u.ž.b. 2.253 km löng į milli Klettafjalla og Kalifornķuflóa.  Ķ vorleysingum flęddi įin vķša um sléttur, olli manntjóni og eyšilagši uppskeru.  Į haustin varš įin oft kornlķtil, of lķtil til įveitna.  Įšur en hęgt var aš virkja įna, uršu fulltrśar hinna 7 fylkja ķ BNA og Mexķkó, sem aš įnni liggja, aš hittast og komast aš samkomulagi um nżtinguna.  Žeir hittust įriš 1922 og nišurstašan varš Coloradosamningurinn, sem var undirritašur ķ nóvember.  Samkvęmt samningnum var įrsvęšinu skipt ķ efri og nešri hluta og helmingur mešalrennslis įrinna tilheyrši hvorum.  Hooverstķflan var ekki sķzt byggš til aš koma ķ veg fyrir flóš og stušla aš jafnri dreifingu vatns allt įriš um kring.

Hooverstķflan var byggš į įrunum 1931-1936 og var kölluš „Boulder Dam” til 1947 (rétta nafniš var ęvinlega Hoover Dam eftir 31 forseta BNA).  Hśn er 221,3 m hį og 379,2 m löng.  Breiddin efst er 13,7 m og nešst 201,2 m.  Heildarmagn steypu ķ stķflunni sjįlfri er 2,6 milljónir m³.  Hśn er aš hįlfu ķ Nevada og hįlfu ķ Arizona.

Uppistöšulóniš, „Lake Mead” er allt aš 182 km langt (ķ įtt aš Stórugljśfrum) og 152 m djśpt (mešaldżpi 91,4 m; bįtsferšir; vatnaķžróttir; veišar; rśmlega 9 milljónir gesta į įri allt įriš).  Žaš teygist 58 km upp ķ gljśfur „Virginįrinnar”.  Breidd žess er mismunandi, allt frį nokkrum tugum metra ķ 13 km.  Heildarflatarmįliš er 640 km².   Vatnsmagn lónsins er u.ž.b. 58,3 milljaršar m³.  Žaš er stęrsta manngerša vatniš ķ BNA og vatnsbirgširnar ķ žvķ samsvara tveggja įra mešalrennsli Coloradoįrinnar, sem er nįlęgt žvķ aš vera tvöfalt mešalrennsli Žjórsįr.  Hįmarksrennsli Coloradoįrinnar er u.ž.b. 850 m³.  Vatniš og umhverfi žess er undir stjórn žjóšgaršsstjórnarinnar, sem hefur einnig umsjón meš „Lake Mohave”-svęšinu.  Strandlengja vatnsins er 885 km löng.  Allar tölur mišast viš aš lóniš sé viš hęstu stöšu, 372,28 m.y.s.

Steypuvinna viš virkjunina hófst 6. jśnķ 1933 og lauk 29 maķ 1935.  Stķflan var byggš śr mismunandi hįum og breišum, ferhyrndum steypusślum, allt aš 18 m į kant (hinar minnstu 7,6 m), sem lęsast žétt saman fyrir vatnsžrżstinginn.  Steypužykktin, sem dęlt var ķ mótin į 72 klst. fresti var u.ž.b. 1,5 m.  Heildarmagn steinsteypu ķ mannvirkjunum er 3,335 milljónir rśmmetra, ķ stķflunni sjįlfri 2,486 milljónir rśmmetra.  Meš allri žessari steypu mętti byggja sślu sem vęri 30,3 m į kant og 4,13 km hį eša leggja 4,8 m breišan veg milli San Fransisco og New York.

Ķ virkjuninni eru 17 hverflar (133 MW hver).   Upprunalegu hverflarnir viku fyrir nżjum og afkastameiri į įrunum 1986-1993.  Heildarafköst virkjunarinnar voru 1.300 MW, en eru nś 2.074 MW (rśmlega tvöföld mišaš viš allar ķslenzkar virkjanir samtals).

Virkjunin žjónar hlutum Nevada, Arizona og Kalifornķu og framleišir rśmlega 4 milljarša kķlóvattstunda į įri.  Žaš nęgir aš mešaltali fyrir 1,3 milljónir manna.  Į įrunum 1939-1949 var Hoovervirkjunin stęrsta vatnsorkuver heimsins og er enn žį eitt hiš stęrsta ķ BNA.

Virkjunin kostaši $165 milljónir, er henni var lokiš, og stofnkostnašurinn hefur veriš endurgreiddur meš vöxtum meš orkusölu.  Fimmtįn stórir kaupendur ķ Nevada, Arizona og Kalifornķu kaupa orku samkvęmt samningum, sem renna śt įriš 2017.  Mestur hluti žessarar orku, 56%, fer til kaupenda ķ Sušur-Kalifornķu, 19% til Arizona og 25% til Nevada.  Hagnašur af orku-sölunni fer til reksturs og višhalds virkjunarinnar.  Hagnašurinn var lķka notašur til aš auka afkasta-getuna į įrunum 1986-1993.

Upphafiš:  Coloradoįin var leidd ķ gegnum fjögur göng (17 m ķ žvermįl), tvenn hvorum megin įrinnar, į mešan stķflan var byggš.  Samanlögš lengd žeirra var rśmlega 5 km.  Gangageršin hófst ķ maķ 1931.  Žetta var erfitt verk.  Fyrst ķ staš voru engir vegir nišur ķ gljśfriš, žannig aš öll verkfęri og verkamennirnir voru fluttir meš bįtum į vinnustaš.  Smįm saman voru lagšir vegir nišur ķ gljśfriš og brżr strengdar yfir įna til aš hęgt vęri aš aka mönnunum til vinnu.  Sumariš 1931 var mjög heitt, svo aš hitinn varš allt aš 60°C ķ göngunum.  Hitinn féll nišur fyrir frostmark um veturinn og žaš var stormasamt ķ gljśfrinu.  Einu sinni varš aš fella nišur vinnu vegna flóša.  Holurnar, sem notašar voru fyrir sprengiefni, voru borašar meš loftborum (500 alls).  Įtta geysistórir borpallar, sem 24-30 verkamenn gįtu stašiš į meš loftbora, voru smķšašir.  Žeir voru fęršir til, žegar bśiš var aš bora öšrum megin ķ göngunum og holur voru borašar hinum megin.  Žęr voru fylltar meš pśšri og sķšan var sprengt.

Aš loknum sprengingum hverju sinni voru sérfręšingar sendir inn ķ göngin til aš ganga śr skugga um aš allt vęri öruggt.  Sķšan komu gengin inn meš vélskóflur og hreinsušu burtu grjótiš, sem var sķšan flutt į vörubķlum nešar ķ gljśfriš.  Žeim var alltaf ekiš aftur į bak inn ķ göngin.  Alls voru fjarlęgšir 1.450.000 m³ af grjóti śr göngunum.

Ķ marz 1932 var fariš aš fóšra göngin meš steinsteypu og fęranlegum mótum.  Žak žeirra var fóšraš meš kröftugum loftdrifnum steypusprautum.  Steypulagiš ķ göngunum er tęplega 1 m į žykkt, žannig aš žvermįl žeirra minnkaši nišur ķ 15 m.

Ķ nóvember 1932 voru höftin inn ķ göngin ofanverš opnuš meš sprengingum og įin stķfluš meš grjóti og jaršvegi, sem var sturtaš af brś fyrir ofan hana til aš vatniš fęri aš flęša um göngin.

Hśn rann um žau ķ nęrri tvö įr.  Haustiš 1934 voru byggšar stķflur viš enda ganganna og steypt upp ķ munna tveggja žeirra og žeim lokaš til frambśšar.  Ķ steyputöppum tveggja ganganna eru lokar, sem hęgt er aš opna, ef naušsyn krefur.  Ķ febrśar 1935 var 1.000 tonna žungu stįlhliši slakaš nišur fyrir munna ganga nr. 4 til aš hęgt vęri aš hleypa fram hjį naušsynlegu vatnsmagni ķ Coloradoįna į mešan safnaš var vatni ķ lóniš į bak viš stķfluna.  Žį loksins var bśiš aš nį fullri stjórn į įnni.

Höggmyndirnar:  Flestar myndastytturnar, sem prżša mannvirki orkuversins, eru eftir norskęttaša myndhöggvarann Óskar J.W. Hansen.  Hann var oft spuršur um merkingu listaverka sinna.  Hann sagši, aš Hooverorkuveriš bęri byggingarsnilld Bandarķkjamanna vitni, žannig aš verk hans vęru minnisvaršar um hana.  Hann lķkti stķflunni viš pżramķdana ķ Egyptalandi og sagši, aš žeir, sem beršu hana augum, spyršu: „Hvers konar menn reistu žetta stórkostlega mannvirki?”  Hann sagšist hafa reynt aš svara žessari spurningu ķ vķšri merkingu meš höggmyndum sķnum, žannig aš žaš megi fęra lofgjörš žeirra yfir į snilldargįfur mannkyns alls.

Ašalverk hans, helgaš ósérplęgni og dugnaši, er Nevadamegin stķflunnar.  Žaš er 43 m hį flaggstöng meš tveimur vęngjušum verum (9m), sem hann kallaši lżšveldiš į vęngjum.  Žęr tįkna óhagganlega ró hins vitręna viljastyrks og hiš gķfurlega vald, sem liggur ķ styrk lķkamlegrar žjįlfunar og hinum hęglįta fögnuši yfir vķsindalegum įrangri.

Bygging Hoovervirkjunarinnar er saga hinna įręšnu.  Vęngjušu verurnar lķkjast örnum, sem teygja vęngina upp į metnašarfullan hįtt.  Žęr tįkna višbragšsstöšu til varnar žjóšskipulagi okkar og įminningu um sķfelldan vilja hins vakandi huga.

Stytturnar eru śr bronzi og vega rśmlega 4 tonn.  Žęr voru steyptar ķ sandmót, sem vógu 492 tonn. Bronziš var hitaš ķ 1.371°C įšur en žvķ var hellt ķ mótin.

Stytturnar standa į slķpušum dķórķtstöplum, sem var slakaš nišur į stóra ķshlunka til aš skemma ekki slķpušu fletina.  Sķšan var žeim hnikaš til į ķsnum, žar til žeir stóšu nįkvęmlega į réttum stöšum.  Aš žvķ loknu var flaggstönginni stungiš ķ gegnum gat, sem hafši veriš boraš ķ gegnum mišstöpulinn, nišur ķ forboraša holu ķ fjalliš undir honum.

Umhverfis stöplana er terrazzoflötur meš stjörnukorti.  Dagsetningin į žvķ, 30. sept. 1935, minnir į daginn, sem Franklin D. Roosevelt forseti vķgši stķfluna.  Stjörnukortiš er svo nįkvęmt, aš žaš vęri lķtill vandi fyrir stjörnufręšinga framtķšarinnar aš reikna nįkvęmlega śt dagsetningu verkloka byggingar virkjunarinnar meš žaš til hlišsjónar.

Nęrri vęngverunum er įttaviti į stalli meš stjörnumerkjunum.

Hansen hannaši einnig minningarskjöldinn um hina 96, sem létu lķfiš viš byggingu virkjunarinnar, og lįgmyndirnar į lokuturnunum.  Skjöldurinn var upprunalega greyptur inn ķ hamravegginn Arizonamegin.  Hann er nśna nęrri vęngverunum.  Į honum stendur:  „Žeir dóu til aš eyšimörkin mętti blómstra.  BNA munu ętķš minnast žess, aš margir, sem stritušu hér, voru lagšir til hinztu hvķldar į mešan į byggingu žessarar stķflu stóš.  BNA munu ętķš minnast žeirra, sem geršu drauminn aš veruleika.

Lįgmyndirnar į inntaksturninum Nevadamegin, śr steinsteypu, sżna margžętt notagildi Hooverstķflunnar.

Lįgmyndirnar į inntaksturninum Arizonamegin, lķka śr steinsteypu, sżna įsjónur indķįna-žjóšflokkanna, sem byggšu fjöllin og slétturnar frį örófi alda.  Auk žeirra er įletrunin:  „Frį upphafi tķmans hófu amerķskir indķįnar hendur sķnar til upp til hins mikla anda frį žessum fjöllum og sléttum.  Viš myndum nś į nż žjóš meš žeim ķ friši.

 TIL BAKA     Feršaheimur - Garšastręti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir            HEIM