Ívan IV, kallaður Ívan grimmi, tók sér keisaranafn 1547 og lagði undir sig suðausturhluta Rússlands að Kaspíahafi.  Ívan grimmi var einráður og stjórnaði frá virkinu Kreml.  Bændastéttin var ánauðug en það leiddi til víðtækra uppreisna á 17. öld.  Þær voru allar barðar niður með harðri hendi.

Í kjölfar landafundanna miklu hnignaði efnahag landsins.  Því var mætt með stórfelldum landvinningum á 16. og 17. öld, þegar Rússar lögðu undir sig N-Rússland, Síberíu og hluta Úkraínu.

Útþenslan kallaði á aukna miðstýringu og í tíð Péturs I mikla í upphafi 18. aldar komst Rússland í fremstu röð stórvelda í Evrópu og opnaði sér aðgang að Eystrasalti með landvinningum af Svíum.

Evrópskra áhrifa tók að gæta í auknum mæli og stjórnsýsla var endurskipulögð að vesturevrópskum hætti.  Embættismannaaðall tók við af þeim gamla og hirðin tók upp vestræna siðu.  Höfuðborgin var færð til Pétursborgar og þungamiðja ríkisins þar með færð vestar og á síðari hluta 18. aldar lögðu Rússar undir sig mikinn hluta Póllands og löndin norðan Svartahafs.

Í Napóleonsstríðunum efldist enn staða Rússlands.  Rússar náðu m.a. Finnlandi af Svíum árið 1809.  Þrátt fyrir vestræn áhrif, hertu valdhafar stöðugt tökin innanlands.  Viðleitni til landvinninga umhverfis Svartahaf leiddi til Krímstríðsins við Breta, Frakka og Tyrki 1853-56.  Rússar biðu þar lægri hlut og næstu árin var stuðlað að uppbyggingu innanlands.

Bændaánauðinni var aflétt 1861 en bændur voru áfram mjög háðir landeigendum og þjóðfélagsþróun var almennt mun skemmra á veg komin í Rússlandi en almennt í Evrópu á þessum tíma.

Á síðari hluta 19. aldar hófst iðnvæðing og með henni varð til verkamannastétt í borgum landsins.  Þjóðfélagslegur ójöfnuður leiddi fljótlega til vaxandi ólgu í landinu og byltingarhreyfingum óx fiskur um hrygg.

Útþenslustefnan hélt áfram á síðari hluta 19. aldar og þá í austurátt.  Rússar töpuðu í stríði við Japana 1904-05 og álitshnekkir sá, sem keisarastjórnin beið olli byltingartilraun 1905.  Hún var barin niður, en dúman, þing, sem engin völd hafði í raun og veru, var stofnuð til að lægja óánægjuöldurnar.

Rússar drógust inn í fyrri heimsstyrjöldina vegna togstreitu við Austurríki-Ungverjaland um ítök á Balkanskaga.  Þeim varð þó um megn að heyja styrjöld á þessum mælikvarða til lengdar, sökum vanþróunar á ýmsum sviðum og málalok urðu þau, að í marz 1917 sagði keisarinn af sér og skammlíf bráðabirgðastjórn tók við og reyndi að heyja stríðið áfram.

Í október (nóv. skv. núgildandi tímatali) árið 1917 tóku bolsévíkar völdin með byltingu.  Víðtækar umbætur voru innleiddar, m.a. var lögboðin átta stunda vinnudagur.  Finnland fékk þá sjálfstæði og haldnar voru frjálsar kosningar.

Bolsévíkar, sem voru aðalhvatamenn byltingarinnar, fengu hins vegar aðeins um fjórðung atkvæða.  Þeir brugðust við með því að leysa upp þingið með hervaldi í janúar 1918.

Kommúnistaflokkurinn varð til í marz 1918 upp úr flokki bolsévíka og á 8. þingi hans árið 1919 voru hinar ýmsu stofnanir flokksins stofnaðar.  Borgarastyrjöld geisaði áfram til 1920 en árið 1922 urðu breytingar á stjórnskipun, þegar ríkið var formlega gert að sambandi Sovétlýðvelda.