London áhugaverđir stađir,
[Flag of the United Kingdom]


LONDON
ÁHUGAVERĐIR STAĐIR

.

.

Utanríkisrnt.

 

BANQUETING  HOUSE er í Whitehall, SW1.  Brautarstöđvar:  Charing Cross og Westminster.  Opiđ ţriđjudaga til laugardaga kl. 10:00-17:00, sunnudaga, annan páskadag kl. 14:00-17:00.  Ađgangseyrir.Banqueting House var veizlu- og dansstađur hins gamla Whitehallhöll og ţjónar nú aftur sama hlutverki.  Whitehall-höll, sem nú er horfinn, var setur erkibiskupanna af York og síđar hins valdamikla kardínála, wolsey.  Eftir ađ honum var velt úr sessi (1529), lét Hinrik VII stćkka höllina og gerđi hana ađ konungssetri.  Ţar kvćntist hann Önnu Boleyn, Hinrik VIII dó ţar og Elísabeth prinsessa var flutt ţađan til fangavistar í Tower (hún snéri aftur sem drottning).  Oliver Cromwell bjó ţar og dó (1658).  Eftir ađ Vilhjálmur III hafđi flutt einkaheimili sitt til Kensington, brann höllin og Banqueting House stóđ eitt eftir.Inigo Jones teiknađi húsiđ í palladio-stíl.  Ţađ var fullbyggt áriđ 1622.  Húsiđ, sem stóđ ţar áđur frá tíma Hinriks VIII brann áriđ 1619.  Innviđir hússins voru endurnýjađir í sömu mynd og áđur.

Viđ efri enda stigans í húsinu er veizlu- og danssalurinn, tvíkúbískur salur, 38 m langur, 18 m breiđur og 18 m hár.  Ađalskraut hans eru níu myndir undir loftinu eftir Peter Paul Rubens, sem hann málađi međ ađstođ nemenda sinna (m.a. Jordaens) áriđ 1635.  Í miđjunni er helgun Karls I og önnur mynd sýnir sameiningu Englands og Skotlands.  Rubens fékk 3000 pund ađ launum og Karl I sló hann til riddara.

Í Banqueting House gerđust líka sögulegir atburđir.  Brjóstmynd Karls I í stigahúsinu stendur á ţeim stađ, ţađan sem hann steig út um glugga á pallinn, ţar sem höggstokkurinn beiđ hans.  Ţingiđ skorađi ţarna á Oliver Cromwell ađ taka sér konungstign og ţarna hét ţingiđ líka Karli II eilífum trúnađi, ţegar Stuart-ćttin tók aftur viđ völdum ađ syni Olivers Cromwell gengnum.

*BARBICAN  CENTRE heitir fullu nafni 'Barbican Centre for Arts and Conferences', Barbican, London EC2B2AT.  Brautarstöđvar:  Moorgate, Barbican, St. Paul's.  Opiđ mánudaga til laugardaga kl. 09:00-23:00 og sunnudaga og frídaga kl. 12:00-23:00.  Barbican Centre er menningar- og ráđstefnumiđstöđ.

Barbican Centre var opnađ í marz 1982.  Ţađ er tíu göngumínútum norđan viđ St. Paul's dóm-kirkjuna á milli Aldersgate Street og Moorgate Street.  Á ţeim rúmlega tíu árum reis 6000 manna byggđ, ţ.á.m. tvćr 120 m háar íbúđablokkir međ ţessari menningar- og ráđstefnumiđstöđ.  Grćn svćđi, tjörn, gosbrunnar og hjallar gefa svćđinu vinalegt yfirbragđ.  Eina byggingin frá ţví fyrir stríđ er St. Giles kirkjan, sem var endurbyggđ (upprunalega frá 1390).  Ţarna eru líka Guildhall tón- og leiklistarháskólinn, stúlknamenntaskóli og viđskiptadeild City-háskólans.

Ađalađdráttarafliđ hefur samt menningar- og ráđstefnumiđstöđin, sem var hin stćrsta sinnar tegundar í Evrópu, ţegar hún var opnuđ.  Ţar er Barbican Hall, tónleika- og ráđstefnusalur, sem tekur 2026 manns í sćti og beinni túlkun, ađalađsetur Synfóníuhljómsveitar Lundúna;  Barbican leikhúsiđ (1166 sćti; setur Konunglega Shakespear-leikhópsins;  stúdíóleikhús fyrir 200 áhorf-endur);  listsýningasalur fyrir skiptisýningar í tengslum viđ höggmyndagarđ;  Borgarbókasafn;  Fundarsalir;  ţrjú kvikmyndahús;  tvćr sýningahallir;  veitingahús;  Guildhall tón- og leiklistarhá-skólinn (hljómleikasalur;  leikhús).

BATTERSEA  PARK er á suđurbakka Themse.  Brautarstöđ:  Battersea Park.  Skemmtigarđurinn Fun Fair er opinn daglega frá apríl til september frá kl. 13:00.  Hinn 80 ha Battersea garđur var lagđur um miđja 19. öldina á suđurbakka Themse í suđ-vesturhluta London.  Óteljandi gestir koma, einkum á heitum dögum,  til ađ njóta íţróttaađstöđu, sólbađa, bátsferđa og fjölda veitingastađa.

Ţarna er líka skemmtigarđurinn Fun Fair, sem ungir gestir eru sérstaklega hrifnir af.

Austan garđsins er hiđ stóra Battersea orkuver, sem var byggt síđla á ţriđja áratugi 20. ald-ar og er orđiđ eitt af táknum London.  Ţađ var hćtt ađ nota ţađ fyrir nokkrum árum og er nú verndađ minnismerki um iđnađ.  Ţar á ađ byggja upp útivistarađstöđu og skemmtigarđ.

BETHNAL  GREEN  MUSEUM er viđ Cambridge Heath Road, London E2 9EA.  Brautarstöđ:  Bethnal Green.  Lestarstöđ:  Cambridge Heath.  Opiđ mánudaga til fimmtudaga og laugardaga kl. 10:00-17:50 og sunnudaga kl. 14:30-17:50.

Ţetta safn er hluti af Viktoríu- og Albertsafninu (sjá ţar).  Ţví var komiđ fyrir í sérkenni-legri byggingu í viktorískum stíl úr járni, gleri og múrsteinum áriđ 1872 og hýsir mesta leikfangasafn landsins.  Ţađ er undraheimur fyrir börn á öllum aldri og safnara.

Ţađ er unun ađ skođa austurlenzka tindáta, evrópska tuskubirni og alls konar dúkkur, sem er stillt upp á mjög smekklegan hátt, eđa dúkkuhús, dúkkuföt frá 19. og 20. öld eđa ýmiss konar spil.  Ţar er líka sýnt silki og silkigerđ (Spitalfields silk) og skreytilist (Art Deco) frá 19. öld.

BREZKA  SAFNIĐ (BRITISH  MUSEUM) er viđ Great Russell Street, Bloomsbury, WC 1B 3DG.  Brautarstöđvar:  Russell Square, Holborn, Tottenham Court Road.  Opiđ mánudaga til laugardaga kl. 10:00-17:00 og sunnudaga kl. 14:30-18:00.  Leiđsögn fer fram međ segubandi, sem gestir leigja og hlusta á á leiđinni í gegnum safniđ.  Ađgangur ókeypis.

Á fyrstu hćđ safnsins eru (sjá kort):
1-2 grísk bronzöld, 3 Grikkland hiđ forna, 4 Kuroi, 5 Harpy-gröfin, 6 Bassae, 7 Nereid, 8 höggmyndir frá Parthenon, 9 Karyatid, 10 Payava, 11 list etrúska, 12 mausoleion (niđur ţrep til 12A), 13 hellensk list, 14-15 rómversk list, 16 Khorsabad, 17 Assyría (niđur tröppu á neđri hćđ), 19-20 Nimrod, 21 Ninive, 22 niđur stiga ađ grískri og rómverskri byggingarlist, 23 upp stiga ađ etrúskri list á efri hćđ, 24 Palestína á fornöld, 25 stórar egypzkar höggmyndir, 26 assyrískt kirkju-ţverskip, 29 Grenville bókasafniđ, 30 söguhandrit, tónlist og bókmenntir, 31 Crawford herbergiđ, 32 Konungsbókasafniđ, 33 landakort, 34 íslömsk list frá Suđur- og Austur-Asíu, Kína og Kóreu.

Á annarri hćđ safnsins eru (sjá kort):
35 Britanía á forsögulegum- og rómverskum tímum, 36 mannlíf á járnöld, 37-39 yngri forsögulegur tími í Evrópu, 40 Britanía á rómverskum tíma,41-42 miđaldalist, 43 leirmunir og kera-mík frá miđöldum, 44 tímamćlar og úr, 45 skartgripur frá endurreisnartímanum, 46-47 endurreisn-artímin og nćsta tímabil á eftir,49 skiptisýningar, 50 mynt og medalíur, 51 Persía á miđöldum (Persapólis), 52 Anatólía á miđöldum, 53 nýhittítískar höggmyndir, 54 súmerískir og babilónískir skartgripir, 55 forsögulegir tímar Vestur-Asíu, 56 saga ritmáls, 57 Sýría á miđöldum, 58 fílabeins-munir frá Nimrod, 59 Suđur-Arabía, 60-61 múmíur, 62 Egyptaland (grafamálverk og papírus), 63 Egyptaland (hversdagslífiđ), 64 Egyptaland (leirmunir og smáhlutir), 65 Egyptaland (litlar högg-myndir), 66 koptísk list, 67 prentverk og dagblöđ, 68 grískar, etrúskar og rómverskar styttur og munir úr brenndum leir, 69 daglegt líf í Grikklandi hinu forna og Róm, 70 Ágústus keisari, 71 Sutton Hoo fjársjóđurinn, 72-73 grískir vasar, 74 austurlenzk málverk, 75 austurlenzk list.

Brezka bókasafniđ er undir sama ţaki og Brezka safniđ.  Bókasafniđ fćr lögum samkvćmt eitt eintak alls, sem prentađ er í Stóra-Bretlandi.  Kjarni ţess eru bókasöfn Sir Robert Cotton, Robert Harley (jarls af Oxford), Charles Townley og Sir Hans Sloane, sem voru allir uppi á 18. öld, og hiđ gamla, konunglega bókasafn Georgs II, sem hann afsalađi sér áriđ 1757 og safniđ fékk áriđ 1823.  Deildin međ prentuđum bókum á 8 milljónir eintaka, handrit eru rúmlega 70.000, skjöl og papírusstrangar rúmlega 100.000, rúmlega 35.000 austurlenskar bćkur og handrit og rúmlega 250.000 prentađar bćkur.  Ţetta bókasafn er ásamt bókasafni Parísarborgar hiđ verđmćtasta í Evrópu.  Bókaskrá ţess er í 63 bókum, sem eru 500 síđur hver.

Brezka safniđ hýsir listasöfn, sem eru talin međal hinna mikilvćgustu í heimi og hefur veriđ safnađ í Egyptalandi, Assyríu, Babýlon, Grikklandi, Rómarveldi, Suđur- og Suđaustur-Asíu, Kína og Evrópu.  Brezka ţingiđ samţykkti lög til stofnunar safnsins áriđ 1753.  Ţađ var upphaflega (frá 1759) í Montague House, áđur en ţađ var flutt í núverandi húsnćđi.  Robert Smirke teiknađi ţađ og hóf byggingarframkvćmdirnar, en bróđir hans hélt verkinu áfram og hannađi hina hringlöguđu lestrarsalshvelfingu.  Bygging hússins fór fram á árunum 1823-57.  Ţađ er í klassískum stíl.  Ađal-forhliđ ţess er 123m löng međ bogagöngum, sem hvíla á 44 jónískum súlum.  Norđurhluti hússins, sem er tileinkađur Játvarđi VII konungi, var byggđur á árunum 1907-14.

Hlutar safnsins, s.s. mannfrćđisafniđ (sjá Museum of Mankind) og náttúrusögusafniđ (sjá Natural History Museum) eru nú í eigin byggingum.  Teikningin af safninu sýnir vel skipulagninguna innandyra, sem er ţó breytingum undir-orpin.  Hún kemur í veg fyrir, ađ fólk ţurfi ađ eyđa tíma til ađ leita ţeirra stađa, sem ţađ vill skođa. Samt sem áđur verđa nefndir hér nokkrir hinna athyglisverđustu sýningargripa safnsins:

Höggmyndir frá Parthenon í Aţenu (í sal 8), ţ.á.m. 'Hestur Selenu' frá austurgafli.  Tveir hinna fjögurra hesta, sem drógu sigurvagn Selenu, eru í Aţenu, einn týndist.

Risabrjósmyndir Ramses II úr Ramsesseum í Vestur-Ţebu (salur 25).  Í sama sal er Rosetta-steinninn, sem fannst áriđ 1798 viđ Rosetta í óshólmum Nílar.  Áritarnirnar ţessarar svörtu blá-grýtishellu á ţremur tungum (egypzkt hýróglífur, heimsmáliđ og grísk ţýđing) eru frá árinu 195 f.Kr.  Ţćr gerđu mönnum í fyrsta skipti kleift ađ lesa egypzka hýróglífriđ.

Í 'Magna Charta-salnum' (30) eru Codex Sinaiticus (4.öld) og Codes Alexandrinus (5.öld), sem eru međal dýrmćtustu handrita Brezka safnsins.

Í sal 40 er silfurskál međ myndum af bakkusi, Herkúles og öđrum verum úr rómverskri ţjóđtrú.  Í skálinni miđri er skeggjuđ gríma (líklega sjávarguđinn Oceanus) umkringd dísum ríđandi sjávarófreskjum.  Skálin er hluti Mildenhall-fjársjóđsins (4.öld), sem fannst áriđ 1942 í Mildenhall í Suffolk.

Í Terrakottasalnum (68) er höfuđ af tvöfaldri stćrđ frá 4. öld f.Kr., sem fannst í Satala í Armeníu.

Í sal 69 er Portlandvasinn.  Hann er rómverskur, tveggja laga og í grískum stíl.  Hann er frá 2. öld f.Kr.

Í kjallara safnsins (fariđ um sali 12, 16 eđa 18) eru assýrískir, grískir og rómverskir munir.  Ishtar-musteriđ í sal 90 er athyglisvert.

BROMPTON  ORATORY heitir fullu nafni 'The Church of the London Oratory of St. Philip Neri' og er viđ Brompton Road, SW7.  Brautarstöđ:  South Kensington.  Opiđ kl. 06:30-20:30.

Ţessi rómversk-katólska kirkja var byggđ í endurreisnarstíl á árunum 1854-1884.  Hún er kirkja Oratorian-reglunnar, sem hl. Filippo í Róm (stytta í garđi kirkjunnar) stofnađi áriđ 1575 og Newman kardínáli innleiddi í Englandi áriđ 1847.  Ađ innan er hún stórbrotin og kirkjuskipiđ breitt (hiđ ţriđja stćrsta í Englandi á eftir Westminster og dómkirkjunni í York) og ríkulega skreytt.  Auk postulalíkneskjanna úr Carraramarmara milli súlnanna (stytturnar voru í 200 ár í dómkirkjunni í Siena), er eftirfarandi áhugavert:  Hiđ stórkostlega endurreisnaraltari í Maríukapellunni (altaris-taflan er úr Dóminikanakirkjunni í Brescia); altariđ í St.-Wilfried-kapellunni međ altaristöflu úr dómkirkjunni í Maastricht auk marmaraskreytingar og mósaíkmynda.

Fólk, sem hefur áhuga á kirkjutónlist og er í London, ćtti ađ athuga, hvort í bođi séu hljómleikar í Brompton-Oratorium.  Kirkjan er kunn fyrir orgel- (4000 pípna orgel) og kórtónleika.

BUCKINGHAM-HÖLL er viđ The Mall, SW1 0QH.  Brautarstöđvar:  St. Jame's Park, Victoria, Hyde Park Corner, Green Park.  Höllin sjálf er lokuđ gestum og gangandi.  Vaktaskipti fara fram a.m.k. annan hvern dag í góđu veđri kl. 11:30.  Queen's Gallery er skođunarvert.  Ađgangseyrir.

Allt frá dögum Viktoríu drottningar hefur Buckinghamhöllin veriđ setur konungsfjöl-skyldunnar (1837).  Hún var byggđ áriđ 1703 eftir teikningum ţáverandi hertoga af Buckingham og áriđ 1762 tók Georg III sér búsetu ţar.  Áriđ 1825 fól Georg IV byggingameistara hirđarinnar, John Nash, ađ gera breytingar og stćkka höllina.  Áriđ 1846 var austurálmunni bćtt viđ.  Georg V fól Sir Aston Webb ađ gera breytingar á austurhliđ hennar áriđ 1913, en ţá fékk hún klassískan svip.

Frá dögum Viktoríu drottningar hafa ríkjandi konungar komiđ fram opinberlega á miđsvöl-um.  Ríkisfáninn blaktir alltaf viđ hún, ţegar ţjóđhöfđinginn er heima, og varđmenn standa vörđ nótt og dag međ bjarnarskinnshúfur sínar.

Fyrir framan höllina er minnismerki helgađ Viktoríu drottningu.  Sir Aston Webb annađist skipulagningu ţess og Sir Thomas Brock, myndhöggvari, vann verkiđ.

Skođunarferđ til Buckingham-hallar ćtti ađ skipuleggja međ góđum fyrirvara.  Enginn ćtti ađ missa af vaktaskiptum varđanna, sem fara fram međ pompi og prakt ţrisvar í viku kl. 11:30, og heimsókn í sýningarsal drottningarinnar (Queen's Gallery), ţar sem eru skiptisýningar á ýmsum forláta munum, sem tilheyra krúnunni.

BURLINGTON  ARCADE er viđ Piccadilly, W1.    Brautarstöđvar:  Piccadilly Circus, Green Park.  Burlington Arcade er mjög dýr og falleg verzlunargata í hjarta Westend.  Ţar er verzlađ međ ýmiss konar smávarning, föt og annađ, sem veldur fólki ekki hneykslun vegna útlits eđa lyktar.  Á ţessari götu er bannađ ađ flauta lagstúf, syngja, leika á hljóđfćri, ađ bera pakka og spenna upp regnhlíf.

Mynd:  Nelsonsúlan.

A - B - C - D - E - F - G - H - J - K - L

 TIL BAKA     Ferđaheimur - Garđastrćti 36 - 101 Reykjavik - info@nat.is - Heimildir            HEIM